Bir metin editörü, yazım denetimi yaparken "bu gün" ifadesini hatalı olarak işaretlemiştir.
Bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Editör yanlış yapmıştır, "bu gün" doğru yazımdır.
B) Editör doğru tespit yapmıştır, "bugün" bitişik yazılmalıdır.
C) İki yazım da kabul edildiği için editör hata yapmıştır.
D) Editör yalnızca resmi yazışmalarda hata göstermelidir.
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, günlük hayatta ve yazılı metinlerde sıkça karşılaştığımız önemli bir yazım kuralını ele alıyoruz. "Bugün" kelimesinin doğru yazımı, Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre belirlenmiştir.
- TDK Yazım Kuralı: Türkçede bazı kelimeler, zamanla kalıplaşarak veya anlam kaymasına uğrayarak bitişik yazılır hale gelmiştir. "Bugün" kelimesi de bu türden bir örnektir. "İçinde bulunulan gün" anlamında kullanılan "bugün" kelimesi, artık ayrı ayrı "bu" ve "gün" kelimelerinin birleşimi olarak değil, tek bir zaman zarfı olarak kabul edilir ve bitişik yazılır. Benzer şekilde "dün", "yarın" gibi kelimeler de tek kelime olarak kullanılır.
- Metin Editörünün Tespiti: Metin editörü, yazım denetimi yaparken "bu gün" ifadesini hatalı olarak işaretlemiştir. Bu durum, editörün TDK'nin belirlediği güncel yazım kurallarına uygun bir denetim yaptığını gösterir. Çünkü doğru yazım "bugün" şeklindedir.
- A seçeneği neden yanlış? "Editör yanlış yapmıştır, 'bu gün' doğru yazımdır." ifadesi yanlıştır. TDK'ye göre "bu gün" ayrı yazılmaz, "bugün" bitişik yazılır. Editör doğru bir tespit yapmıştır.
- B seçeneği neden doğru? "Editör doğru tespit yapmıştır, 'bugün' bitişik yazılmalıdır." ifadesi doğrudur. Yukarıda açıkladığımız gibi, "bugün" kelimesi bitişik yazılması gereken kalıplaşmış bir zaman zarfıdır ve editör bu kurala uygun davranmıştır.
- C seçeneği neden yanlış? "İki yazım da kabul edildiği için editör hata yapmıştır." ifadesi yanlıştır. Türkçede "bugün" kelimesinin tek doğru yazımı bitişik olandır. İki yazım da kabul edilmez.
- D seçeneği neden yanlış? "Editör yalnızca resmi yazışmalarda hata göstermelidir." ifadesi yanlıştır. Yazım denetimi programları, yazım kurallarını her türlü metinde uygular. Dilin doğru kullanımı, metnin resmi veya gayriresmi olmasına bakılmaksızın her zaman önemlidir.
Bu bilgiler ışığında, metin editörünün "bu gün" ifadesini hatalı olarak işaretlemesi tamamen doğru bir tespittir ve dilimizin kurallarına uygundur.
Cevap B seçeneğidir.
