Hangi cümlede nesne belirtisizdir?
A) Öğretmen ödevleri dikkatle kontrol etti.
B) Çocuk odasını topladı.
C) Aşçı yemeklere tuz attı.
D) Öğrenciler bahçede futbol oynadılar.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözmek için öncelikle belirtili ve belirtisiz nesnenin ne olduğunu hatırlayalım. Ardından seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşacağız. Hazırsanız başlayalım!
- Nesne Nedir? Cümlede öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir.
- Belirtili Nesne Nedir? Neyi, kimi sorularına cevap verir ve belirtme hal eki (-ı, -i, -u, -ü) alır.
- Belirtisiz Nesne Nedir? Ne sorusuna cevap verir ve hal eki almaz.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Öğretmen ödevleri dikkatle kontrol etti. Öğretmen neyi kontrol etti? Ödevleri. "-leri" belirtme hal eki aldığı için belirtili nesnedir.
- B) Çocuk odasını topladı. Çocuk neyi topladı? Odasını. "-nı" belirtme hal eki aldığı için belirtili nesnedir.
- C) Aşçı yemeklere tuz attı. Aşçı ne attı? Tuz. Herhangi bir hal eki almadığı için belirtisiz nesnedir. Ancak bu cümlede "yemeklere" sözcüğü dolaylı tümleç görevindedir.
- D) Öğrenciler bahçede futbol oynadılar. Öğrenciler ne oynadılar? Futbol. Herhangi bir hal eki almadığı için belirtisiz nesnedir.
Soruda "Hangi cümlede nesne belirtisizdir?" diye soruluyor. C seçeneğinde belirtisiz nesne var fakat cümlenin tamamı incelendiğinde asıl sorulan belirtisiz nesnenin olduğu cümledir. D seçeneğinde ise "bahçede" dolaylı tümleçtir ve "futbol" belirtisiz nesnedir.
Bu nedenle cevap D seçeneğidir.
