Disakkaritlerin özellikleri Test 1

Disakkaritlerin genel formülü $C_{12}H_{22}O_{11}$ şeklindedir.
Bu formülün iki monosakkaritin birleşmesi sonucu oluşmasında kaybolan molekül aşağıdakilerden hangisidir?

A) $CO_2$
B) $H_2O$
C) $O_2$
D) $H_2$

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruyu çözmek için, öncelikle monosakkaritlerin ve disakkaritlerin yapısını ve birbirlerine dönüşüm süreçlerini anlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:

• 1. Monosakkaritlerin Genel Formülü:

  Karbonhidratların en basit birimleri olan monosakkaritler, genellikle $(CH_2O)_n$ genel formülüne sahiptir. Biyolojide en sık karşılaştığımız 6 karbonlu monosakkaritler (heksozlar), örneğin glikoz, fruktoz ve galaktoz, $n=6$ olduğu için $C_6H_{12}O_6$ formülüne sahiptir.

• 2. İki Monosakkaritin Teorik Birleşimi:

  Bir disakkarit, iki monosakkaritin birleşmesiyle oluşur. Eğer iki tane $C_6H_{12}O_6$ formülüne sahip monosakkarit hiçbir atom kaybetmeden birleşseydi, ortaya çıkacak bileşiğin formülü basitçe atom sayılarını toplayarak bulunurdu:

  $C_6H_{12}O_6 + C_6H_{12}O_6 = C_{(6+6)}H_{(12+12)}O_{(6+6)} = C_{12}H_{24}O_{12}$

• 3. Gerçek Disakkarit Formülü ile Karşılaştırma:

  Soru bize disakkaritlerin genel formülünün $C_{12}H_{22}O_{11}$ olduğunu belirtiyor. Şimdi, teorik olarak bulduğumuz $C_{12}H_{24}O_{12}$ formülü ile gerçek disakkarit formülü olan $C_{12}H_{22}O_{11}$'i karşılaştıralım:

  • Karbon (C) atomu sayısı: Teorik $12$, Gerçek $12$. (Fark yok)
  • Hidrojen (H) atomu sayısı: Teorik $24$, Gerçek $22$. (Fark: $24 - 22 = 2$ hidrojen eksik)
  • Oksijen (O) atomu sayısı: Teorik $12$, Gerçek $11$. (Fark: $12 - 11 = 1$ oksijen eksik)
• 4. Kaybolan Molekülün Belirlenmesi:

  Gördüğümüz gibi, iki monosakkarit birleşip bir disakkarit oluşturduğunda, toplamda $2$ hidrojen ($H$) atomu ve $1$ oksijen ($O$) atomu kaybolmuştur. Bu atomlar bir araya geldiğinde hangi molekülü oluşturur?

  $2H + 1O \rightarrow H_2O$ (Su molekülü)

  Bu reaksiyona dehidrasyon (su kaybı) sentezi veya kondenzasyon reaksiyonu denir. İki küçük molekül birleşirken bir su molekülü açığa çıkar.

• 5. Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
  • A) $CO_2$ (Karbondioksit): Bir karbon ve iki oksijen atomundan oluşur. Bizim kaybımız 2 hidrojen ve 1 oksijen.
  • B) $H_2O$ (Su): İki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşur. Bu, bizim bulduğumuz kayıp atomlarla birebir örtüşüyor.
  • C) $O_2$ (Oksijen gazı): İki oksijen atomundan oluşur. Bizim kaybımız 2 hidrojen ve 1 oksijen.
  • D) $H_2$ (Hidrojen gazı): İki hidrojen atomundan oluşur. Bizim kaybımız 2 hidrojen ve 1 oksijen.

Bu analiz sonucunda, disakkarit oluşumu sırasında kaybolan molekülün su ($H_2O$) olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.