Kütlesi 0,5 kg olan bir cisim, yatay düzlemde 1 m uzunluğundaki ip ile düzgün çembersel hareket yapmaktadır. İpteki gerilme kuvveti 8 N olduğuna göre cismin çizgisel hızı kaç m/s'dir?
A) 2Sevgili öğrenciler, bu soruda düzgün çembersel hareket yapan bir cismin çizgisel hızını bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyerek bu problemi kolayca çözelim:
1. Verilenleri Belirleyelim:
Soruda bize verilen değerleri not alalım:
Cismin kütlesi ($m$) = $0,5 \text{ kg}$
İp uzunluğu, yani çembersel hareketin yarıçapı ($r$) = $1 \text{ m}$
İpteki gerilme kuvveti ($T$) = $8 \text{ N}$
Unutmayalım ki, düzgün çembersel harekette ipteki gerilme kuvveti, cisim üzerinde etki eden merkezcil kuvvete eşittir. Yani, merkezcil kuvvet ($F_c$) = $8 \text{ N}$'dir.
2. İstenen Değeri Belirleyelim:
Bizden cismin çizgisel hızı ($v$) isteniyor.
3. Kullanacağımız Fizik Prensibini Hatırlayalım:
Düzgün çembersel harekette cismi yörüngede tutan kuvvete merkezcil kuvvet denir. Merkezcil kuvvetin büyüklüğü aşağıdaki formülle hesaplanır:
$F_c = m \frac{v^2}{r}$
Burada:
$F_c$: Merkezcil kuvvet ($N$)
$m$: Cismin kütlesi ($kg$)
$v$: Cismin çizgisel hızı ($m/s$)
$r$: Çembersel yörüngenin yarıçapı ($m$)
4. Değerleri Formülde Yerine Koyalım ve Çözelim:
Şimdi elimizdeki değerleri merkezcil kuvvet formülünde yerine yazalım:
$8 \text{ N} = 0,5 \text{ kg} \times \frac{v^2}{1 \text{ m}}$
Denklemi $v^2$ için düzenleyelim:
$8 = 0,5 \times v^2$
$v^2 = \frac{8}{0,5}$
$v^2 = 16$
Şimdi $v$'yi bulmak için her iki tarafın karekökünü alalım:
$v = \sqrt{16}$
$v = 4 \text{ m/s}$
Buna göre, cismin çizgisel hızı $4 \text{ m/s}$'dir.
Cevap B seçeneğidir.