Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için bitkilerin temel yapısal özelliklerini, özellikle de tek çenekli (monokotil) ve çift çenekli (dikotil) bitkiler arasındaki farkları hatırlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:
-
Verilen Bilgileri Analiz Edelim:
- Bitki gövdesinin enine kesitinde iletim demetleri dağınık dizilmiş.
- Gövdede kambiyum bulunmuyor.
-
Bu Özellikler Neyi Gösterir?
- Bitki gövdesinde iletim demetlerinin dağınık dizilmesi ve kambiyumun bulunmaması, tek çenekli (monokotil) bitkilerin tipik özellikleridir. Kambiyumun olmaması, bu bitkilerin gövdelerinde enine kalınlaşmanın (ikincil büyüme) genellikle gerçekleşmediği anlamına gelir. Çift çenekli bitkilerde ise iletim demetleri düzenli bir halka şeklinde dizilir ve aralarında kambiyum bulunur.
-
Tek Çenekli Bitkilerin Kök Yapısı Nasıldır?
- Tek çenekli bitkilerin karakteristik kök sistemi saçak kök sistemidir. Saçak kök sisteminde, ana kök belirgin değildir; bunun yerine gövdenin tabanından çok sayıda, hemen hemen eşit büyüklükte ve ince kökler çıkarak toprağa yayılır. Bu kökler genellikle derinlere inmez, daha çok yüzeye yakın bir alanda yayılır.
- Çift çenekli bitkilerin kök sistemi ise genellikle kazık kök sistemidir. Kazık kökte, toprağın derinliklerine inen belirgin bir ana kök bulunur ve bu ana kökten yan kökler çıkar.
-
Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Kazık kök: Bu, çift çenekli bitkilerin tipik kök yapısıdır. Verilen gövde özellikleriyle uyuşmaz.
- B) Saçak kök: Bu, tek çenekli bitkilerin tipik kök yapısıdır. Verilen gövde özellikleri (dağınık iletim demetleri, kambiyum yokluğu) tek çenekli bir bitkiye işaret ettiği için, kök yapısının saçak kök olması beklenir.
- C) Depo kök: Bu, kökün bir fonksiyonel özelliğidir (besin depolama). Hem kazık kökler (havuç, turp) hem de bazı saçak kökler (tatlı patates) depo kökü haline gelebilir. Bu, bitkinin genel kök sistem tipini belirlemez.
- D) Tutunma kökü: Bu, bitkinin bir yüzeye tutunmasını sağlayan özel bir kök türüdür (örneğin sarmaşık). Bu da bitkinin genel kök sistem tipini belirlemez.
Sonuç olarak, gövde yapısı tek çenekli bir bitkiye ait olduğu için, kök yapısının da tek çenekli bitkilere özgü olan saçak kök olması gerekir.
Cevap B seçeneğidir.
