Bir araştırmacı, İstanbul Boğazı'nın oluşum sürecini ve boğaz çevresindeki yeryüzü şekillerinin gelişimini incelemektedir.
Bu araştırmacı, coğrafyanın hangi alt dalı üzerine çalışma yapmaktadır?
A) Hidrografya
B) Biyocoğrafya
C) Jeomorfoloji
D) Kartografya
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle coğrafyanın alt dallarını ve her birinin neyi incelediğini hatırlayalım. Soruda verilen araştırmacının ne üzerine çalıştığını dikkatlice okuyarak doğru alt dalı bulabiliriz.
- Soruyu Anlayalım: Araştırmacı, İstanbul Boğazı'nın "oluşum sürecini" ve boğaz çevresindeki "yeryüzü şekillerinin gelişimini" inceliyor. Burada anahtar kelimeler "oluşum süreci" ve "yeryüzü şekilleri"dir.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Hidrografya: Bu coğrafya dalı, yeryüzündeki suları (okyanuslar, denizler, göller, akarsular, yeraltı suları) ve bunların özelliklerini, dağılışını, hareketlerini inceler. İstanbul Boğazı bir su kütlesi olsa da, araştırmacının odak noktası boğazın kendisi değil, onun nasıl oluştuğu ve çevresindeki karasal şekillerin gelişimidir. Bu nedenle hidrografya tam olarak uymuyor.
- B) Biyocoğrafya: Bu dal, canlıların (bitki ve hayvan toplulukları) yeryüzündeki dağılışını, bu dağılışı etkileyen faktörleri ve canlıların çevreyle etkileşimini inceler. Soru, canlılarla ilgili herhangi bir bilgi içermediği için biyocoğrafya doğru seçenek değildir.
- C) Jeomorfoloji: Bu coğrafya dalı, yeryüzü şekillerinin (dağlar, vadiler, platolar, ovalar, boğazlar vb.) oluşumunu, gelişimini, dağılışını ve bu şekilleri oluşturan iç ve dış kuvvetleri inceler. Sorudaki "İstanbul Boğazı'nın oluşum süreci" ve "boğaz çevresindeki yeryüzü şekillerinin gelişimi" ifadeleri, jeomorfolojinin tanımıyla birebir örtüşmektedir. Bir boğazın oluşumu ve çevresindeki arazinin şekillenmesi, jeomorfolojinin temel çalışma alanıdır.
- D) Kartografya: Bu dal, harita yapım bilimi ve sanatıdır. Haritaların nasıl çizildiği, tasarlandığı, üretildiği ve kullanıldığı ile ilgilenir. Araştırmacının yaptığı çalışma harita yapmak değil, yeryüzü şekillerinin oluşumunu incelemektir. Bu nedenle kartografya da doğru seçenek değildir.
- Sonuca Ulaşalım: Araştırmacı, İstanbul Boğazı gibi bir yeryüzü şeklinin nasıl meydana geldiğini ve çevresindeki karasal yapıların zamanla nasıl değiştiğini incelediği için, coğrafyanın yeryüzü şekillerini ve onların oluşum süreçlerini inceleyen alt dalı olan Jeomorfoloji üzerine çalışmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
