Öğrenciler, proje ödevlerini zamanında teslim edebilmek adına gece geç saatlere kadar çalıştılar.
Bu cümlede hangi sözcük grubu amaç bildirmektedir?
A) gece geç saatlere kadar
B) proje ödevlerini
C) zamanında teslim edebilmek adına
D) çalıştılar
Bu soruda, bir cümlede hangi sözcük grubunun bir eylemin amacını belirttiğini bulmamız isteniyor. Bir eylemin amacını bildiren sözcük grubu, o eylemin hangi niyetle veya ne maksatla yapıldığını açıklar. Genellikle "-mek için", "-mek üzere", "-mek adına", "-mek maksadıyla" gibi yapılarla karşımıza çıkar.
- Öncelikle cümlemizi dikkatlice okuyalım: "Öğrenciler, proje ödevlerini zamanında teslim edebilmek adına gece geç saatlere kadar çalıştılar."
- Cümledeki ana eylem "çalıştılar" fiilidir. Şimdi bu eylemin hangi amaçla yapıldığını bulmak için "Ne amaçla çalıştılar?" sorusunu soralım. Bu soruya alacağımız cevap, eylemin amacını belirtecektir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) gece geç saatlere kadar: Bu sözcük grubu, öğrencilerin ne zamana kadar çalıştıklarını, yani eylemin zamanını veya süresini belirtir. "Ne amaçla?" sorusuna cevap vermez. Bu yüzden doğru cevap olamaz.
- B) proje ödevlerini: Bu sözcük grubu, "teslim edebilmek" eyleminin nesnesidir. "Ne teslim edebilmek?" sorusuna cevap verir. Eylemin amacını değil, neyin üzerinde yapıldığını gösterir. Bu yüzden doğru cevap olamaz.
- C) zamanında teslim edebilmek adına: İşte bu sözcük grubu, "çalıştılar" eyleminin amacını çok net bir şekilde ifade ediyor. "Ne amaçla çalıştılar?" sorusuna "zamanında teslim edebilmek adına" cevabını alırız. Buradaki "-mek adına" yapısı, doğrudan amacı belirtir. Bu yüzden doğru cevap budur.
- D) çalıştılar: Bu sözcük, cümlenin yüklemi, yani yapılan eylemin kendisidir. Bir amaç bildiren sözcük grubu değildir. Bu yüzden doğru cevap olamaz.
- Sonuç olarak, "zamanında teslim edebilmek adına" ifadesi, öğrencilerin gece geç saatlere kadar çalışmalarının temel nedenini, yani amacını açıklamaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
