Giberellin hormonunun tohum çimlenmesindeki rolü ile ilgili aşağıdaki mekanizmalardan hangisi doğrudur?
A) Embriyonun su kaybetmesini sağlar
B) Aleuron tabakasında enzim sentezini uyarır
C) Oksin üretimini engeller
D) Fotosentez pigmentlerini aktive eder
Tohum çimlenmesi, bir bitkinin yaşam döngüsündeki en kritik aşamalardan biridir. Bu süreçte tohum, uygun koşullar altında (su, sıcaklık, oksijen) uyku halinden çıkarak aktif büyümeye başlar. Giberellin, bu süreci düzenleyen önemli bitki hormonlarından biridir.
- Tohum Çimlenmesi ve Giberellin İlişkisi: Tohum, çimlenmek için yeterli suyu emdiğinde, embriyo aktifleşir ve giberellin hormonu üretmeye başlar. Bu hormon, tohumun besin depolarını harekete geçirmek için hayati bir rol oynar.
- Aleuron Tabakasının Rolü: Özellikle tahıl tohumlarında (buğday, arpa gibi), endospermi çevreleyen aleuron adı verilen özel bir hücre tabakası bulunur. Embriyodan salgılanan giberellin, bu aleuron tabakasına ulaşır.
- Enzim Sentezinin Uyarılması: Giberellin, aleuron hücrelerini uyararak hidrolitik enzimlerin (özellikle amilaz gibi nişasta parçalayıcı enzimler) sentezini ve salgılanmasını tetikler. Bu enzimler, tohumun endosperminde depolanan nişasta, protein ve yağ gibi büyük molekülleri, embriyonun kullanabileceği daha küçük şekerlere, amino asitlere ve yağ asitlerine parçalar.
- Besin Sağlanması: Parçalanan bu besin maddeleri, büyüyen embriyoya enerji ve yapı taşları sağlayarak kök ve sürgün gelişimini destekler. Bu sayede tohum, kendi kendine beslenmeye başlayana kadar hayatta kalabilir ve büyüyebilir.
- Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) Embriyonun su kaybetmesini sağlar: Çimlenme, su alımıyla başlar ve su kaybı değil, suyun korunması ve kullanılması esastır. Bu ifade yanlıştır.
- C) Oksin üretimini engeller: Giberellin ve oksin farklı işlevlere sahip hormonlardır ve giberellinin temel çimlenme rolü oksin üretimini engellemek değildir.
- D) Fotosentez pigmentlerini aktive eder: Tohum çimlenmesi genellikle toprak altında veya karanlıkta gerçekleşir ve fotosentez bu aşamada aktif değildir. Fotosentez pigmentleri, fide topraktan çıktıktan ve ışığa maruz kaldıktan sonra aktive olur.
Bu açıklamalar ışığında, giberellin hormonunun tohum çimlenmesindeki ana rolü, aleuron tabakasında enzim sentezini uyararak depolanmış besinlerin parçalanmasını sağlamaktır.
Cevap B seçeneğidir.
