Bitkilerde fotosentez, solunum ve depolama gibi temel yaşamsal olayların gerçekleştiği; ince çeperli, bol sitoplazmalı ve canlı hücrelerden oluşan temel doku çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Parankima
B) Kollenkima
C) Sklerenkima
D) Epidermis
Bitkilerde yaşamın devamlılığı için farklı görevleri üstlenen çeşitli dokular bulunur. Sorumuzda, belirli özelliklere sahip bir temel doku çeşidi soruluyor. Bu özellikleri adım adım inceleyelim:
- Fotosentez, solunum ve depolama gibi temel yaşamsal olaylar: Bu, dokunun aktif metabolik süreçlere katıldığını gösterir. Özellikle fotosentez, kloroplast içeren hücrelerde gerçekleşir. Depolama ise besin maddelerinin saklandığı yerdir.
- İnce çeperli: Hücre çeperinin ince olması, madde alışverişinin kolayca gerçekleşmesine olanak tanır ve hücrelerin aktif metabolik faaliyetler için esnek olmasını sağlar.
- Bol sitoplazmalı: Bol sitoplazma, hücrenin aktif bir metabolizmaya sahip olduğunun ve birçok organel barındırdığının bir göstergesidir.
- Canlı hücrelerden oluşan: Bu özellik, hücrelerin aktif olarak bölünebildiğini, büyüyebildiğini ve metabolik faaliyetleri sürdürebildiğini belirtir.
- Temel doku çeşidi: Bitkilerde temel dokular, bitkinin büyük bir kısmını oluşturan ve çeşitli metabolik işlevleri yerine getiren dokulardır.
Şimdi seçenekleri bu özellikler ışığında değerlendirelim:
- A) Parankima: Bitkilerdeki en yaygın temel doku çeşididir. Hücreleri ince çeperli, bol sitoplazmalı ve canlıdır. Kloroplast içeren parankima hücreleri (klorenkima) fotosentez yapar. Nişasta, su, yağ gibi maddeleri depolayan parankima hücreleri de bulunur. Solunum gibi metabolik olaylar da bu hücrelerde yoğun olarak gerçekleşir. Bu özellikler, soruda belirtilen tüm kriterleri karşılar.
- B) Kollenkima: Genellikle genç bitki organlarında ve otsu gövdelerde destek görevi gören canlı hücrelerden oluşur. Ancak hücre çeperleri köşelerde veya tüm yüzeyde düzensiz kalınlaşmıştır, yani ince çeperli değildir. Fotosentez yapabilirler ama temel görevi destek sağlamaktır.
- C) Sklerenkima: Bitkilere sağlamlık ve destek sağlayan bir dokudur. Hücreleri genellikle olgunlaştığında ölüdür ve çeperleri lignin birikimi nedeniyle çok kalındır. Bu durum, "canlı hücrelerden oluşan" ve "ince çeperli" özellikleriyle çelişir.
- D) Epidermis: Bitkinin en dış yüzeyini örten koruyucu bir dokudur. Hücreleri canlı ve ince çeperli olabilir ancak temel görevi koruma, gaz alışverişini düzenleme (stoma ile) ve su kaybını önlemektir. Fotosentez, solunum ve depolama gibi temel yaşamsal olayların gerçekleştiği ana doku değildir; bu olaylar daha çok iç kısımlardaki temel dokularda gerçekleşir.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, soruda belirtilen tüm özellikleri taşıyan doku parankimadır.
Cevap A seçeneğidir.
