Bir deneyde dişi organın tepecik kısmı kesilerek çıkarılıyor. Bu durumda aşağıdaki olaylardan hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
A) Polenlerin çimlenememesi
B) Tozlaşmanın engellenmesi
C) Döllenmenin gerçekleşememesi
D) Yumurtalıktaki tohum taslaklarının sayısının azalması
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir bitkinin üreme organlarından dişi organın tepecik kısmının kesilerek çıkarılmasının olası sonuçlarını değerlendireceğiz. Öncelikle, dişi organın yapısını ve tepecik kısmının işlevini hatırlayalım:
- Dişi Organ (Pistil/Karpel): Bir bitkinin dişi üreme organıdır ve genellikle üç ana kısımdan oluşur:
- Tepecik (Stigma): Polenleri yakalayan ve polenlerin çimlenmesi için uygun ortamı sağlayan yapışkan veya tüylü uç kısımdır.
- Boyuncuk (Stil): Tepecik ile yumurtalığı birbirine bağlayan boru şeklindeki kısımdır. Polen tüpü bu yoldan ilerler.
- Yumurtalık (Ovaryum): Tohum taslaklarını (ovül) içeren, dişi organın alt kısmındaki şişkin yapıdır. Tohum taslakları içinde yumurta hücreleri bulunur.
- Tozlaşma: Polenlerin erkek organdan (başçık) dişi organın tepecik kısmına taşınması olayıdır.
- Çimlenme: Tepecik üzerine düşen polenlerin uygun koşullarda (nem, besin) polen tüpü oluşturmasıdır.
- Döllenme: Polen tüpü aracılığıyla taşınan erkek gametlerin yumurta hücresi ile birleşmesidir.
Şimdi, tepecik kısmının kesilerek çıkarılması durumunda hangi olayların gerçekleşmesinin beklenip beklenmediğini inceleyelim:
- A) Polenlerin çimlenememesi: Tepecik, polenlerin tutunduğu ve çimlenmeleri için gerekli nem ve besin maddelerini sağlayan kısımdır. Tepecik çıkarıldığında, polenler tutunacak bir yüzey bulamaz ve çimlenmeleri imkansız hale gelir. Bu nedenle, polenlerin çimlenememesi beklenen bir durumdur.
- B) Tozlaşmanın engellenmesi: Tozlaşma, polenlerin tepeciğe ulaşması olayıdır. Tepecik çıkarıldığında, polenlerin konabileceği ve tutunabileceği bir yüzey kalmaz. Dolayısıyla, tozlaşma (başarılı bir şekilde polenlerin dişi organa ulaşması anlamında) engellenmiş olur. Bu nedenle, tozlaşmanın engellenmesi beklenen bir durumdur.
- C) Döllenmenin gerçekleşememesi: Döllenmenin gerçekleşebilmesi için öncelikle tozlaşma olmalı, ardından polenler tepecik üzerinde çimlenmeli ve polen tüpü yumurtalığa ulaşmalıdır. Tepecik çıkarıldığında tozlaşma ve polen çimlenmesi engellendiği için, döllenme de doğal olarak gerçekleşemez. Bu nedenle, döllenmenin gerçekleşememesi beklenen bir durumdur.
- D) Yumurtalıktaki tohum taslaklarının sayısının azalması: Tohum taslakları (ovüller), yumurtalık içinde bulunan ve döllenme sonrası tohuma dönüşecek olan yapılardır. Bu taslakların sayısı, bitkinin genetik yapısı ve gelişimi sırasında belirlenir ve yumurtalık içinde zaten mevcuttur. Tepecik kısmının çıkarılması, tozlaşma ve döllenme gibi üreme süreçlerini etkiler, ancak yumurtalığın içinde halihazırda bulunan tohum taslaklarının sayısını fiziksel olarak değiştirmez veya azaltmaz. Döllenme olmazsa bu taslaklar tohuma dönüşmez, ancak sayıları aynı kalır. Bu nedenle, yumurtalıktaki tohum taslaklarının sayısının azalması beklenmeyen bir durumdur.
Cevap D seçeneğidir.
