Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bitki köklerinin topraktaki su ve mineral iyonlarına doğru gösterdiği büyüme tepkisini hangi kavramın en iyi ifade ettiğini bulmamız isteniyor. Bitkilerin çevresel uyaranlara karşı gösterdiği yönelimli büyüme tepkilerine tropizma adı verilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Fototropizma: Bu terim, bitkilerin ışığa karşı gösterdiği büyüme tepkisini ifade eder. Örneğin, bitki gövdelerinin ışığa doğru büyümesi pozitif fototropizmadır. Kökler genellikle ışıktan uzaklaşır (negatif fototropizma). Bu nedenle, köklerin su ve minerallere tepkisi fototropizma değildir.
- B) Kemotropizma: Bu terim, bitkilerin (veya diğer organizmaların) kimyasal maddelere karşı gösterdiği büyüme veya hareket tepkisini ifade eder. Topraktaki su ve mineral iyonları, bitki kökleri için kimyasal uyaranlardır. Köklerin bu maddelerin yoğun olduğu bölgelere doğru büyümesi, kimyasal bir uyarana verilen tepkidir. Dolayısıyla, bu tanım sorudaki durumu çok iyi karşılar.
- C) Geotropizma: Bu terim, bitkilerin yerçekimine karşı gösterdiği büyüme tepkisini ifade eder. Bitki kökleri genellikle yerçekimi yönünde aşağı doğru büyür (pozitif geotropizma), gövdeler ise yerçekiminin tersi yönde yukarı doğru büyür (negatif geotropizma). Köklerin aşağı doğru büyümesi yerçekimine bağlıdır ancak soruda spesifik olarak su ve mineral iyonlarına doğru büyüme vurgulanmıştır.
- D) Hidrotropizma: Bu terim, bitkilerin suya karşı gösterdiği büyüme tepkisini ifade eder. Köklerin suya doğru büyümesi pozitif hidrotropizmadır. Bu, sorudaki "su" kısmını kapsar. Ancak soruda sadece su değil, aynı zamanda "mineral iyonları" da belirtilmiştir. Mineral iyonları da kimyasal maddelerdir. Hidrotropizma, aslında kemotropizmanın suya özel bir alt dalıdır. "Su ve mineral iyonları" gibi birden fazla kimyasal uyarana verilen tepkiyi kapsayan daha genel ve doğru terim kemotropizmadır.
Sonuç olarak, bitki köklerinin topraktaki hem suya hem de mineral iyonlarına doğru büyümesi, kimyasal uyaranlara verilen bir tepkidir. Bu tepkiyi en geniş ve doğru şekilde ifade eden kavram kemotropizmadır.
Cevap B seçeneğidir.