Aşağıdaki durumlardan hangisi negatif kemotropizma örneğidir?
A) Köklerin topraktaki minerallere doğru büyümesi
B) Köklerin ağır metal iyonlarından uzaklaşması
C) Polen tüpünün yumurta hücresine doğru büyümesi
D) Köklerin suya doğru yönelmesi
Bu soruyu çözmek için öncelikle "negatif kemotropizma" kavramını iyi anlamamız gerekiyor. Hadi adım adım inceleyelim:
- Tropizma Nedir? Bitkilerin dışarıdan gelen bir uyarıcıya karşı gösterdiği yönelim hareketleridir. Bu yönelim, uyarıcıya doğru (pozitif tropizma) veya uyarıcıdan uzaklaşma (negatif tropizma) şeklinde olabilir.
- Kemotropizma Nedir? Uyarıcının kimyasal bir madde olduğu tropizma türüdür. Yani bitkinin kimyasal bir maddeye karşı yönelmesi veya ondan uzaklaşmasıdır.
- Negatif Kemotropizma Nedir? Bitkinin kimyasal bir uyarıcıdan uzaklaşarak büyümesi veya yönelmesidir.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Köklerin topraktaki minerallere doğru büyümesi: Mineraller kimyasal maddelerdir ve kökler onlara doğru büyüyerek besin alır. Bu, kimyasal bir uyarıcıya doğru yönelme olduğu için pozitif kemotropizma örneğidir.
- B) Köklerin ağır metal iyonlarından uzaklaşması: Ağır metal iyonları bitki için zararlı kimyasal maddelerdir. Köklerin bu zararlı maddelerden uzaklaşması, kimyasal bir uyarıcıdan uzaklaşma olduğu için negatif kemotropizma örneğidir.
- C) Polen tüpünün yumurta hücresine doğru büyümesi: Yumurta hücresi, polen tüpünü çeken kimyasal maddeler salgılar. Polen tüpünün bu kimyasallara doğru büyümesi, pozitif kemotropizma örneğidir.
- D) Köklerin suya doğru yönelmesi: Su, bitkiler için hayati bir ihtiyaçtır ve kökler suya doğru yönelir. Bu durum, kimyasal bir uyarıcıdan ziyade suyun varlığına karşı bir yönelim olduğu için daha çok pozitif hidrotropizma (suya yönelim) olarak adlandırılır. Ancak eğer suyu bir kimyasal uyarıcı olarak kabul etsek bile, "doğru yönelme" olduğu için yine pozitif bir tropizma türüdür.
Yukarıdaki analizlere göre, kimyasal bir uyarıcı olan ağır metal iyonlarından uzaklaşma durumu, negatif kemotropizmanın tanımına tam olarak uymaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
