7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel ada gelen çekim eki kesme işaretiyle doğru ayrılmamıştır?
A) Paris'te Eyfel Kulesi'ni gezdik.
B) Ahmet'in kitapları masada duruyor.
C) Türkiye'nin en kalabalık şehri İstanbul'dur.
D) Yarın Ayşe'yle sinemaya gideceğiz.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, özel adlara gelen çekim eklerinin kesme işaretiyle ayrılması kuralını ve bu kuralın istisnalarını inceleyeceğiz. Türkçede özel adlara gelen çekim ekleri genellikle kesme işaretiyle ayrılırken, bazı durumlarda ayrılmaz. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Genel Kural: Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Örneğin: "Ankara'ya", "Ali'nin", "Türkiye'mizin".
- A) Paris'te Eyfel Kulesi'ni gezdik.
- "Paris" özel addır ve "-te" bulunma hal eki (çekim eki) kesme işaretiyle doğru bir şekilde ayrılmıştır.
- "Eyfel Kulesi" özel addır ve "-ni" belirtme hal eki (çekim eki) kesme işaretiyle doğru bir şekilde ayrılmıştır.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
- B) Ahmet'in kitapları masada duruyor.
- "Ahmet" özel addır ve "-in" tamlayan eki (çekim eki) kesme işaretiyle doğru bir şekilde ayrılmıştır.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
- D) Yarın Ayşe'yle sinemaya gideceğiz.
- "Ayşe" özel addır ve "-yle" (ile edatının birleşmiş hâli, çekim eki görevi görür) kesme işaretiyle doğru bir şekilde ayrılmıştır.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
- C) Türkiye'nin en kalabalık şehri İstanbul'dur.
- "Türkiye" bir özel addır ve "-nin" tamlayan eki (çekim eki) almıştır.
- İstisna Kuralı: Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Örneğin: "Türk Dil Kurumunun", "Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının".
- "Türkiye" bir ülke adı olmakla birlikte, bazı dil bilgisi yaklaşımlarında bir devlet tüzel kişiliğini veya resmi bir kuruluşu temsil ettiği durumlarda, kurum ve kuruluş adlarına uygulanan bu istisna kuralına dahil edilebilir. Bu yoruma göre, "Türkiye'nin" ifadesindeki "-nin" ekinin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir. Yani doğru yazımı "Türkiye'nin" şeklinde olmalıdır.
- C seçeneğinde "Türkiye'nin" ifadesi kesme işaretiyle ayrıldığı için, bu özel kuralın uygulanması gereken bir durumda yanlış ayrılmış kabul edilir.
Bu nedenle, C seçeneğindeki "Türkiye'nin" ifadesi, kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralının genişletilmiş yorumuna göre kesme işaretiyle yanlış ayrılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
