9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti gereksiz kullanılmıştır?
A) İstanbul'un trafiği çok yoğun.
B) MEB'in yeni müfredatı açıklandı.
C) Kitap'ın son sayfası yırtılmış.
D) Ankara'dan İzmir'e uçakla gittik.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, kesme işaretinin (apostrof) doğru ve yanlış kullanımlarını ayırt etmemiz isteniyor. Kesme işareti, Türkçede belirli durumlarda özel isimlere, kısaltmalara ve sayılara gelen ekleri ayırmak için kullanılır. Ancak, cins isimlere (tür isimleri) gelen ekleri ayırmak için kullanılmaz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İstanbul'un trafiği çok yoğun.
- Burada "İstanbul" bir özel isimdir. Özel isimlere gelen çekim ekleri (burada ilgi eki "-un") kesme işaretiyle ayrılır. Bu kullanım doğrudur.
- B) MEB'in yeni müfredatı açıklandı.
- "MEB" bir kısaltmadır (Milli Eğitim Bakanlığı). Kısaltmalara gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılır. Bu kullanım da doğrudur.
- C) Kitap'ın son sayfası yırtılmış.
- İşte dikkat etmemiz gereken yer burası! "Kitap" kelimesi bir cins isimdir, yani özel bir varlığı değil, genel bir türü ifade eder. Cins isimlere gelen ekler (burada ilgi eki "-ın") kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazım "Kitabın son sayfası yırtılmış." şeklinde olmalıdır. Bu nedenle, kesme işareti burada gereksiz kullanılmıştır.
- D) Ankara'dan İzmir'e uçakla gittik.
- "Ankara" ve "İzmir" özel isimlerdir. Özel isimlere gelen çekim ekleri (burada ayrılma eki "-dan" ve yönelme eki "-e") kesme işaretiyle ayrılır. Bu kullanımlar da doğrudur.
Gördüğünüz gibi, kesme işaretinin kullanımında en temel kural, özel isimler ve kısaltmalar ile cins isimler arasındaki farkı bilmektir. Cins isimlere asla kesme işareti gelmez.
Cevap C seçeneğidir.
