Sevgili öğrenciler, bu soruda verilen dizelerdeki söz sanatını bulmak için öncelikle her bir seçeneğin ne anlama geldiğini hatırlayalım ve ardından dizedeki ifadeyi dikkatlice inceleyelim.
- Dizelerdeki İfadeyi Anlayalım: "Gözlerim doldu yaşlarla, gittiğin o günden beri / Güneş doğmuyor artık bu şehirde sanki" dizelerinde şair, sevgilisinin gidişiyle yaşadığı derin üzüntüyü ve karamsarlığı dile getiriyor. "Güneş doğmuyor artık bu şehirde sanki" ifadesi, aslında güneşin her gün doğduğunu bildiğimiz halde, şairin yaşadığı büyük acı nedeniyle güneşin bile doğmadığını hissetmesini anlatır. Şair, kendi iç dünyasındaki karamsarlığı ve acıyı dış dünyaya yansıtarak, doğal bir olayın (güneşin doğması) gerçekleşmemesini kendi duygusal durumuyla ilişkilendiriyor.
- Söz Sanatlarını Tanıyalım:
- A) Hüsn-i talil (Güzel Neden Bulma): Bir olayın gerçek nedenini bir yana bırakıp, onu daha güzel, daha çekici veya duygusal bir nedene bağlama sanatıdır. Şair, doğal bir olayı (güneşin doğması) kendi duygusal durumuyla (sevgilinin gidişi ve duyulan acı) ilişkilendirerek ona farklı bir neden bulur.
- B) Teşhis (Kişileştirme): Cansız varlıklara veya hayvanlara insanlara özgü özellikler verme sanatıdır. Örneğin, "Rüzgar fısıldıyordu sırları." cümlesinde rüzgar fısıldama eylemiyle kişileştirilmiştir.
- C) Mübalağa (Abartma): Bir şeyi olduğundan çok daha büyük veya küçük, çok daha az veya çok gösterme sanatıdır. Örneğin, "Bir ah çeksem dağı taşı eritir." cümlesinde abartma vardır.
- D) Tecahül-i arif (Bilmezden Gelme): Bilinen bir şeyi, bir nükteye veya anlama işaret etmek amacıyla bilmezlikten gelme sanatıdır. Örneğin, "Şakaklarıma kar mı yağdı ne?" cümlesinde şair saçlarının beyazladığını bildiği halde bilmezden geliyor.
- Dizelerdeki Söz Sanatını Belirleyelim: "Güneş doğmuyor artık bu şehirde sanki" ifadesinde, güneşin doğmaması gibi doğal bir olaya, sevgilinin gidişi ve şairin yaşadığı derin üzüntü gibi duygusal ve kişisel bir neden bağlanmıştır. Şair, güneşin doğmamasının gerçek nedenini (dünyanın dönüşü) bir kenara bırakıp, kendi acısını bu olayın nedeni olarak göstermiştir. Bu durum, tam olarak hüsn-i talil sanatının tanımına uymaktadır.
Cevap A seçeneğidir.
