Sevgili öğrenciler, bu soruda bir dizedeki söz sanatını bulmamız isteniyor. Dizeyi adım adım inceleyelim ve seçenekleri değerlendirelim:
- Öncelikle verilen dizeyi dikkatlice okuyalım: "O çöl kadar susuz, o deniz kadar derin gözlerin"
- Dizede "gözler"in iki farklı özellikle benzetildiğini görüyoruz:
- "çöl kadar susuz": Gözlerin susuzluğu, çölün susuzluğuna benzetilmiştir. Burada "kadar" benzetme edatıdır.
- "deniz kadar derin": Gözlerin derinliği, denizin derinliğine benzetilmiştir. Burada da "kadar" benzetme edatıdır.
- Şimdi seçeneklerdeki söz sanatlarının tanımlarını hatırlayalım:
- A) Tezat: Birbirine zıt kavramların veya durumların bir arada kullanılmasıdır. Örneğin, "Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz." Bu dizede zıt anlamlı kelimeler veya kavramlar bir arada kullanılmamıştır.
- B) Tekrir: Bir kelimenin veya kelime grubunun anlamı güçlendirmek için tekrarlanmasıdır. Örneğin, "Ne zaman seni düşünsem / O zaman bir şeyler olur / Ne zaman seni düşünsem..." Bu dizede herhangi bir kelime veya ifade tekrar edilmemiştir.
- C) Teşbih (Benzetme): İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak benzetme yapılmasıdır. Genellikle "gibi", "kadar", "sanki", "misali" gibi benzetme edatları kullanılır. Bizim dizemizde "gözler", "susuzluk" yönünden "çöle" ve "derinlik" yönünden "denize" benzetilmiştir. "Kadar" edatı da bu benzetmeyi açıkça göstermektedir. Bu tanım, dizedeki kullanımı tam olarak karşılamaktadır.
- D) Kinaye: Bir sözün tam tersini kastederek söylenmesi veya bir gerçeği ima yoluyla anlatmaktır. Örneğin, "Ne kadar da çalışkan, sınavdan sıfır almış." Bu dizede ima veya tersini kastetme durumu yoktur.
- Yukarıdaki açıklamalara göre, dizede "gözler"in "çöl"e ve "deniz"e benzetilmesi, Teşbih sanatının açık bir örneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
