Endotermik çözünme olayında aşağıdaki durumlardan hangisi gözlenir?
A) Sıcaklık arttıkça çözünürlük azalırSevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle "endotermik çözünme" kavramını çok iyi anlamamız gerekiyor. Haydi adım adım ilerleyelim:
Endotermik (ısı alan) bir olay, gerçekleşirken çevresinden ısı enerjisi çeken bir süreçtir. Çözünme olayında bu, katının çözünmek için ortamdan ısı alması anlamına gelir. Yani, çözelti hazırlanırken ortamın sıcaklığı düşer.
Kimyasal denge prensiplerine göre (Le Chatelier Prensibi), bir sistem dengedeyken dışarıdan bir etki yapıldığında, sistem bu etkiyi azaltacak yönde tepki verir.
Eğer çözünme endotermikse, çözünme denklemini şöyle düşünebiliriz:
Katı + Isı $\rightleftharpoons$ Çözünmüş Madde
Bu denklemde "ısı" girenler tarafındadır. Eğer biz sistemin sıcaklığını artırırsak (yani sisteme daha fazla ısı verirsek), sistem bu fazla ısıyı tüketmek isteyecektir.
Isıyı tüketmenin yolu ise dengeyi ürünler yönüne, yani daha fazla çözünme yönüne kaydırmaktır. Bu da çözünürlüğün artması demektir.
A) Sıcaklık arttıkça çözünürlük azalır: Bu durum, çözünmenin ekzotermik (ısı veren) olduğu durumlarda gözlenir. Endotermik çözünme için yanlıştır.
B) Çözünme sırasında ortam ısınır: Ortamın ısınması, çözünmenin ekzotermik olduğunu gösterir (ısı açığa çıkar). Endotermik çözünmede ortam soğur. Bu da yanlıştır.
C) Sıcaklık değişimi çözünürlüğü etkilemez: Çoğu katının çözünürlüğü sıcaklıktan etkilenir. Bu genel olarak doğru bir ifade değildir.
D) Sıcaklık arttıkça çözünürlük artar: Yukarıda açıkladığımız gibi, endotermik çözünmede sistem ısıya ihtiyaç duyar. Sıcaklığı artırmak, sisteme daha fazla ısı sağlamak demektir ve bu da çözünmeyi destekleyerek çözünürlüğü artırır. Bu ifade doğrudur.
Bu bilgiler ışığında, endotermik çözünme olayında sıcaklık arttıkça çözünürlüğün arttığını söyleyebiliriz.
Cevap D seçeneğidir.