Sevgili öğrenciler, bitkilerin yaşamı için hayati öneme sahip olan stoma hareketlerinin ve bu hareketlerin düzenlenmesinde rol oynayan hormonların ne kadar önemli olduğunu birlikte inceleyelim.
- Bitkiler, fotosentez yapabilmek için havadan $CO_2$ almak zorundadır. Bu $CO_2$ alımı, genellikle yaprakların alt yüzeyinde bulunan küçük gözenekler olan stomalar aracılığıyla gerçekleşir.
- Stomalar açıldığında $CO_2$ içeri girer ancak aynı zamanda bitkinin su kaybetmesine (terleme) neden olur. Stomalar kapandığında ise su kaybı azalır ancak $CO_2$ alımı da durur.
- Bitkiler, özellikle kuraklık gibi stres koşulları altında su kaybını en aza indirmek için stomalarını kapatma mekanizmasına sahiptir. Bu, bitkinin hayatta kalması için kritik bir adaptasyondur.
- Bu stomatal hareketlerin düzenlenmesinde çeşitli faktörler rol oynar, ancak hormonlar bu süreçte merkezi bir yere sahiptir.
- Şimdi seçeneklerdeki hormonları ve genel işlevlerini hatırlayalım:
- A) Oksin: Bitki büyümesini, hücre uzamasını ve kök gelişimini teşvik eden bir hormondur. Stoma hareketlerinin doğrudan düzenlenmesinde birincil rolü yoktur.
- B) Sitokinin: Hücre bölünmesini, tomurcuk gelişimini ve yaşlanmayı geciktirmeyi teşvik eden bir hormondur. Stoma hareketlerinin doğrudan düzenlenmesinde birincil rolü yoktur.
- C) Absisik asit (ABA): Genellikle "stres hormonu" olarak bilinir. Bitkiler kuraklık, tuzluluk veya soğuk gibi stres koşullarıyla karşılaştığında ABA üretimi artar. ABA'nın en önemli işlevlerinden biri, stomaların kapanmasını tetikleyerek su kaybını azaltmaktır. Bu sayede bitki, su kıtlığına karşı kendini korur.
- D) Giberellin: Gövde uzamasını, tohum çimlenmesini ve meyve gelişimini teşvik eden bir hormondur. Stoma hareketlerinin doğrudan düzenlenmesinde birincil rolü yoktur.
- Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, kuraklık stresi altında stomaların kapanmasını sağlayan ve bitkinin su kaybını önlemede anahtar rol oynayan hormon Absisik asittir.
Cevap C seçeneğidir.
