"Gül büktüm hançerini kana boyadım
Zülfün teliyle bağladım kolumu"
Bu beyitteki uyak türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tam uyak
B) Yarım uyak
C) Zengin uyak
D) Cinaslı uyak
Öncelikle, uyak türünü belirlemek için beyitteki dizelerin son kelimelerine bakmamız gerekir.
Birinci dizedeki son kelime "boyad**ım**".
İkinci dizedeki son kelime "kolu**mu**".
Şimdi bu iki kelimenin sonlarındaki sesleri karşılaştıralım:
"boyad**ım**" kelimesinin sonunda 'ı' ve 'm' sesleri var.
"kolu**mu**" kelimesinin sonunda 'u' ve 'm' sesleri var.
Gördüğümüz gibi, bu iki kelimede ortak olan tek ses 'm' sesidir. 'ı' ve 'u' ünlüleri farklıdır.
Uyak (kafiye) çeşitlerini hatırlayalım:
Yarım Uyak (Tek Ses Benzerliği): Sadece tek bir sesin (genellikle bir ünsüzün) benzediği uyak türüdür. Örneğin, "dal" ve "gül" kelimelerinde ortak olan tek ses 'l' sesidir.
Tam Uyak (İki Ses Benzerliği): Bir ünlü ve bir ünsüzden oluşan iki sesin benzediği uyak türüdür. Örneğin, "gel" ve "yel" kelimelerinde ortak olan 'el' sesleridir.
Zengin Uyak (İkiden Fazla Ses Benzerliği): İkiden fazla sesin benzediği uyak türüdür. Örneğin, "gözler" ve "sözler" kelimelerinde ortak olan 'özler' sesleridir.
Cinaslı Uyak (Sesteş Kelimelerle Yapılan Uyak): Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelerle yapılan uyak türüdür. Örneğin, "yaz" (mevsim) ve "yaz" (fiil).
Bizim örneğimizde ("boyadım" ve "kolumu"), ortak olan tek ses 'm' ünsüzüdür. Bu durum, yarım uyak tanımına uymaktadır.
