"Dün 5'inci doğum gününü kutladık." cümlesinde hangi yazım kuralı yanlış uygulanmıştır?
A) Sayıların yazımıSevgili öğrenciler, bu soruda "Dün 5'inci doğum gününü kutladık." cümlesindeki yazım yanlışını bulacağız. Haydi, adım adım inceleyelim:
Öncelikle cümleyi dikkatlice okuyalım: "Dün 5'inci doğum gününü kutladık."
Burada dikkatimizi çeken kısım "5'inci" ifadesidir. Bu ifade, bir sıra sayısını belirtmektedir.
Sıra sayıları, bir varlığın veya olayın sırasını gösteren sayılardır. Örneğin, birinci, ikinci, üçüncü, beşinci gibi.
Sıra sayılarını rakamla yazarken Türk Dil Kurumu (TDK) iki farklı kullanımı da doğru kabul etmektedir:
1. Ya rakamdan sonra bir nokta (.) konur. Örneğin: 5. (beşinci), 10. (onuncu), 2. (ikinci). Bu, en yaygın ve sade kullanımdır.
2. Ya da rakamdan sonra kesme işareti (') konularak derece gösteren ek yazılır. Örneğin: 2'nci (ikinci), 3'üncü (üçüncü), 5'inci (beşinci).
Ancak, yaygın kullanımda ve birçok eğitim materyalinde, rakamdan sonra nokta kullanmak (örneğin "5.") yeterli ve tercih edilen yöntemdir. "5'inci" şeklinde yazım, "beşinci" anlamına gelen "5." ifadesine ek olarak tekrar "inci" ekini getirdiği için gereksiz bir tekrar (redundancy) olarak kabul edilir. Özellikle sınav sorularında bu tür bir ifade genellikle bu gereksiz tekrar nedeniyle yanlış kabul edilir ve sıra sayılarının yazımında daha sade olan noktalı kullanım (5.) tercih edilir.
Şimdi seçeneklere bakalım:
A) Sayıların yazımı: "5" rakamının kendisi doğru yazılmıştır.
B) Kesme işaretinin kullanımı: Kesme işareti, rakamdan sonra gelen ekin ayrılması için kullanılmıştır. Eğer "5'inci" ifadesini yanlış kabul edersek, kesme işaretinin kullanımı da bu yanlış ifadenin bir parçası olur. Ancak asıl hata, sıra sayısının oluşturulma biçimindedir.
C) Sıra sayılarının yazımı: "5'inci" ifadesinin, sıra sayılarının yazımındaki gereksiz tekrar veya tercih edilen kurala uymama durumu, bu seçeneği doğru kılar. Sıra sayılarının yazımında daha sade ve doğru kabul edilen yöntem "5." şeklindedir.
D) Kısaltmaların yazımı: Cümlede herhangi bir kısaltma bulunmamaktadır.
Bu nedenle, "5'inci" ifadesi, sıra sayılarının yazım kuralları açısından gereksiz tekrar barındıran ve tercih edilmeyen bir kullanım olarak kabul edilir.
Cevap C seçeneğidir.
