Karbon (C) atomunun elektron dağılımı 1s² 2s² 2p² şeklindedir. Karbon atomu, oktet kuralına uymak için bağ yapabilir.
Buna göre aşağıdaki bileşiklerden hangisinde karbon atomu diğer elementlerle kovalent bağ yapmamıştır?
Bu soruyu çözmek için öncelikle karbon atomunun bağ yapma eğilimini ve farklı bileşiklerdeki bağ türlerini anlamamız gerekiyor. Karbon (C) atomunun elektron dağılımı $1s^2 2s^2 2p^2$ şeklindedir. Bu, karbonun değerlik katmanında 4 elektronu olduğu anlamına gelir. Oktet kuralına uymak (yani değerlik katmanını 8 elektrona tamamlamak) için 4 elektrona daha ihtiyacı vardır. Karbon bu 4 elektronu genellikle diğer atomlarla paylaşarak (kovalent bağ yaparak) tamamlar.
Şimdi seçeneklerde verilen bileşikleri tek tek inceleyelim:
Metan molekülünde, bir karbon atomu dört hidrojen atomuyla bağlanmıştır. Karbon, her bir hidrojen atomuyla birer elektron paylaşarak toplamda dört adet tekli kovalent bağ oluşturur. Bu sayede karbon oktetini (8 elektron), hidrojenler ise dubletini (2 elektron) tamamlar. Metan, tamamen kovalent bağlı bir bileşiktir.
Karbon dioksit molekülünde, bir karbon atomu iki oksijen atomuyla bağlanmıştır. Karbon, her bir oksijen atomuyla ikişer elektron paylaşarak iki adet çift kovalent bağ oluşturur. Bu da karbonun ve oksijenlerin oktetini tamamlamasını sağlar. Karbon dioksit de tamamen kovalent bağlı bir bileşiktir.
Sodyum karbonat, sodyum (Na) ve karbonat ($CO_3^{2-}$) iyonlarından oluşan bir bileşiktir. Sodyum, bir alkali metaldir ve elektron vermeye eğilimlidir. Bu nedenle, iki sodyum atomu iki elektron vererek $2Na^+$ iyonlarını oluşturur.
Karbonat iyonu ($CO_3^{2-}$), bir karbon atomu ve üç oksijen atomundan oluşan çok atomlu bir iyondur. Bu iyonun içinde, karbon atomu oksijen atomlarıyla kovalent bağlar kurarak bağlanmıştır. Ancak, $Na^+$ iyonları ile $CO_3^{2-}$ iyonu arasındaki bağ, elektron alışverişi sonucu oluşan elektrostatik çekim kuvvetiyle gerçekleşir. Bu tür bağlara iyonik bağ denir.
Dolayısıyla, sodyum karbonat bileşiğinde, karbon atomu bileşikteki diğer element olan sodyum ile kovalent bağ yapmamıştır. Karbon, sodyum ile iyonik bir bileşik oluşturur. Karbon atomu sadece karbonat iyonu içinde oksijen atomlarıyla kovalent bağ yapar, ancak sodyum ile doğrudan kovalent bağ kurmaz.
Karbon tetraklorür molekülünde, bir karbon atomu dört klor atomuyla bağlanmıştır. Karbon, her bir klor atomuyla birer elektron paylaşarak toplamda dört adet tekli kovalent bağ oluşturur. Bu sayede hem karbon hem de klor atomları oktetlerini tamamlar. Karbon tetraklorür de tamamen kovalent bağlı bir bileşiktir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, metan, karbon dioksit ve karbon tetraklorür bileşiklerinde karbon atomu diğer elementlerle kovalent bağlar kurarak moleküler yapılar oluştururken, sodyum karbonat bileşiği iyonik bir bileşiktir. Bu bileşikte karbon atomu, bileşikteki diğer element olan sodyum ile kovalent bağ yapmamıştır; bunun yerine sodyum iyonik bağlarla karbonat iyonuna bağlanmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
