Fiilde çatı KPSS Test 1

Türkçede bazı fiiller, geçişsiz olmalarına rağmen '-t, -r, -dir' eklerini alarak geçişli hale getirilebilir. Bu tür fiillere oldurgan çatılı fiiller denir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili fiil oldurgan çatılıdır?

A) Çocuk, annesine yeni öğrendiği şiiri okuttu.
B) Misafirler gelmeden önce tüm evi temizletti.
C) Soğuk espriyle herkesi bir anda güldürdü.
D) Öğretmen, öğrencilere zor soruları tek tek çözdürdü.

Merhaba sevgili öğrenciler! Oldurgan çatılı fiilleri bulmaya yönelik bu soruyu adım adım birlikte çözelim. Unutmayın, oldurgan fiiller, aslında geçişsiz olan fiillerin "-t, -r, -dir" eklerini alarak geçişli hale gelmesiyle oluşur. Yani, fiil normalde nesne alamazken, bu ekleri aldıktan sonra nesne alabilir hale gelir.

• A) Çocuk, annesine yeni öğrendiği şiiri okuttu.

Bu cümlede "okumak" fiili kullanılmıştır. "Okumak" fiili normalde geçişli bir fiildir (ne okumak? şiiri). Bu nedenle, "-t" eki alarak oldurgan değil, ettirgen çatılı olmuştur. Ettirgen çatılı fiiller, geçişli bir fiilin geçişlilik derecesini arttırır.

• B) Misafirler gelmeden önce tüm evi temizletti.

Bu cümlede "temizlemek" fiili kullanılmıştır. "Temizlemek" fiili de geçişli bir fiildir (neyi temizlemek? evi). Dolayısıyla, bu da ettirgen çatılı bir fiildir.

• C) Soğuk espriyle herkesi bir anda güldürdü.

Bu cümlede "gülmek" fiili kullanılmıştır. "Gülmek" fiili normalde geçişsiz bir fiildir (neyi gülmek? diye bir soru soramayız). Ancak, "-dür" ekini alarak geçişli hale gelmiştir (kimi güldürdü? herkesi). İşte bu, tam olarak oldurgan çatılı bir fiildir!

• D) Öğretmen, öğrencilere zor soruları tek tek çözdürdü.

Bu cümlede "çözmek" fiili kullanılmıştır. "Çözmek" fiili geçişli bir fiildir (neyi çözmek? soruları). Bu nedenle, bu da ettirgen çatılı bir fiildir.

Gördüğünüz gibi, sadece C seçeneğindeki fiil, asıl haliyle geçişsizken ek alarak geçişli hale gelmiştir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.