9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımı doğrudur?
A) Bu konuda sende haklısın.
B) O da aynı okulda okuyormuş.
C) Evde ki hesap çarşıya uymaz.
D) Sınavda ki sorular çok zordu.
Merhaba sevgili öğrenciler! Şimdi bu güzel soruyu adım adım birlikte çözelim ve "de/da" bağlacının nasıl doğru yazıldığını öğrenelim. Unutmayın, dil bilgisi kurallarını öğrenmek, kendimizi daha iyi ifade etmemizi sağlar.
Sorumuz "de/da" bağlacının doğru yazımını bulmamızı istiyor. "De/da" bağlacı iki farklı şekilde karşımıza çıkar: Bağlaç olan "de/da" ve hal eki olan "-de/-da". Bağlaç olan "de/da" ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz veya hafifçe değişir. Hal eki olan "-de/-da" ise kelimeye bitişik yazılır ve bulunduğu kelimeye yer anlamı katar.
- A) Bu konuda sende haklısın. Bu seçenekteki "sende" kelimesi "-de" hal ekini almış ve kelimeye bitişik yazılması gerekirken ayrı yazılmış. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- B) O da aynı okulda okuyormuş. Bu seçenekteki "da" bağlaçtır ve ayrı yazılmıştır. Cümleden "da"yı çıkardığımızda anlam bozulmaz: "O aynı okulda okuyormuş." Bu nedenle bu seçenek doğrudur.
- C) Evde ki hesap çarşıya uymaz. Bu seçenekteki "-de" hal ekidir ve "evde" kelimesine bitişik yazılması doğrudur. Ancak "-ki" ekinin yazımı hatalıdır. "-ki" eki burada sıfat yapma görevinde kullanıldığı için bitişik yazılmalıdır, ancak "de" bağlacından sonra geldiği için ayrı yazılmış gibi duruyor. Doğrusu "Evdeki hesap çarşıya uymaz" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- D) Sınavda ki sorular çok zordu. Bu seçenekte de "-ki" ekinin yazımı hatalıdır. "-ki" eki burada sıfat yapma görevinde kullanıldığı için bitişik yazılmalıdır. Doğrusu "Sınavdaki sorular çok zordu" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
Gördüğünüz gibi, "de/da" bağlacının ve "-de/-da" hal ekinin yazımı önemlidir ve anlamı değiştirebilir. Bu kurallara dikkat ederek daha doğru ve anlaşılır cümleler kurabiliriz.
Cevap B seçeneğidir.
