Engelmann deneyinde, farklı dalga boylarındaki ışığın fotosentez hızına etkisini belirlemek için aşağıdaki canlılardan hangisi kullanılmıştır?
A) Yeşil yapraklı bitki
B) Mavi-yeşil alg
C) Oksijenli solunum yapan bakteri
D) Yeşil alg ve fotosentetik bakteri
Engelmann deneyi, fotosentezin farklı dalga boylarındaki ışıkta nasıl değiştiğini anlamak için yapılan klasik bir deneydir. Bu deneyi anlamak için, kullanılan organizmaları ve deneyin mantığını hatırlayalım:
- Engelmann Deneyi'nin Amacı: Farklı dalga boylarındaki ışığın fotosentez hızını nasıl etkilediğini belirlemek. Yani hangi ışık renklerinin fotosentez için daha etkili olduğunu bulmak.
- Deneyde Kullanılanlar:
- Yeşil Alg (Spirogyra): Şerit şeklinde kloroplastları olan bir alg türü. Engelmann bu algi kullanmıştır çünkü kloroplastları sayesinde fotosentez yapabilir.
- Fotosentetik Bakteri (Oksijenli solunum yapan): Oksijenin bol olduğu yerlerde toplanan bakteriler. Engelmann, bu bakterileri oksijenin nerede yoğunlaştığını görmek için kullanmıştır. Çünkü fotosentez sonucu oksijen üretilir.
- Deneyin İşleyişi:
- Engelmann, Spirogyra algini bir su damlası içine koymuş ve üzerine farklı dalga boylarında ışık düşürmüştür.
- Daha sonra, oksijenli solunum yapan bakterileri de aynı ortama eklemiştir.
- Bakterilerin, algin hangi bölgelerinde yoğunlaştığına bakmıştır. Bakteriler, oksijenin en çok olduğu yerlerde toplanır. Oksijenin en çok olduğu yerler, fotosentezin en hızlı olduğu yerlerdir.
- Sonuç: Engelmann, bakterilerin en çok mor-mavi ve kırmızı ışıkta yoğunlaştığını görmüştür. Bu da fotosentezin en çok bu dalga boylarında gerçekleştiği anlamına gelir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Yeşil yapraklı bitki: Engelmann deneyinde doğrudan kullanılmamıştır. Deneyde daha basit bir fotosentetik organizma olan yeşil alg kullanılmıştır.
- B) Mavi-yeşil alg: Mavi-yeşil algler (cyanobacteria) de fotosentetik canlılardır, ancak Engelmann'ın deneyinde özellikle Spirogyra (yeşil alg) kullanılmıştır.
- C) Oksijenli solunum yapan bakteri: Bakteriler deneyde kullanılmıştır, ancak tek başına değil, yeşil alg ile birlikte kullanılmıştır. Bakteriler, fotosentez sonucu üretilen oksijenin yoğunluğunu göstermek için kullanılmıştır.
- D) Yeşil alg ve fotosentetik bakteri: Evet, Engelmann deneyinde hem yeşil alg (Spirogyra) hem de oksijenli solunum yapan bakteriler birlikte kullanılmıştır. Bu kombinasyon, farklı dalga boylarındaki ışığın fotosentez üzerindeki etkisini gözlemlemek için idealdir.
Bu nedenle, Engelmann deneyinde farklı dalga boylarındaki ışığın fotosentez hızına etkisini belirlemek için kullanılan canlılar yeşil alg ve fotosentetik bakteridir.
Cevap D seçeneğidir.
