Tohumun olgunlaştıktan sonra uygun çimlenme koşulları olsa bile belirli bir süre çimlenmemesi durumuna "tohum uykusu" denir. Bu durumun ortadan kalkması için bazı tohumların soğuk, ışık veya mekanik zedelenme gibi uyarıcılara ihtiyacı vardır.
Aşağıdaki hormonlardan hangisi tohum uykusunun başlamasında ve devam etmesinde primer rol oynar?
A) Sitokinin
B) Absisik asit
C) Oksin
D) Giberellin
Merhaba sevgili öğrenciler,
Tohum uykusu (dormansi), tohumun olgunlaştıktan sonra uygun çimlenme koşulları (su, sıcaklık, oksijen) olmasına rağmen belirli bir süre çimlenmemesi durumudur. Bu durum, tohumun uygun olmayan koşullarda çimlenmesini engelleyerek hayatta kalma şansını artıran önemli bir adaptasyondur. Tohum uykusunun başlamasında ve devam etmesinde bitki hormonları kilit rol oynar.
- Absisik asit (ABA): Bu hormon, tohum uykusunun başlamasında ve devam etmesinde primer (birincil) rol oynar. Absisik asit, tohumun metabolik aktivitesini düşürür, su alımını engeller ve çimlenmeyi teşvik eden diğer hormonların (özellikle giberellinlerin) etkisini baskılar. Tohumun olgunlaşması sırasında birikerek tohumun hemen çimlenmesini engeller ve uygun koşulların beklenmesini sağlar.
- Giberellinler: Giberellinler, tohum uykusunu kıran ve çimlenmeyi başlatan hormonlardır. Absisik asidin etkisine zıt çalışırlar. Tohum uykusunun kırılması için soğuk veya ışık gibi uyarıcılar genellikle giberellin sentezini artırır ve absisik asidin etkisini azaltır.
- Oksin: Oksinler, hücre uzaması, kök gelişimi ve apikal dominans gibi birçok büyüme ve gelişim sürecinde rol oynar. Tohum uykusunun başlaması veya devam etmesi üzerinde doğrudan primer bir etkisi yoktur.
- Sitokininler: Sitokininler, hücre bölünmesi ve farklılaşması, yaşlanmanın geciktirilmesi gibi süreçlerde etkilidir. Tohum uykusuyla doğrudan primer bir ilişkisi bulunmamaktadır.
Soru, tohum uykusunun başlamasında ve devam etmesinde primer rol oynayan hormonu sormaktadır. Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, bu rolü üstlenen hormon absisik asittir.
Cevap B seçeneğidir.
