Protoplast füzyonu tekniği, hücre duvarları uzaklaştırılmış bitki hücrelerinin (protoplastların) birleştirilmesi ile genetik olarak farklı hibrit bitkilerin elde edilmesini sağlar. Bu teknik, geleneksel melezlemeye göre bazı avantajlara sahiptir.
Aşağıdakilerden hangisi protoplast füzyonu tekniğinin avantajlarından biridir?
A) Sadece aynı türe ait bitkiler arasında uygulanabilir
B) Eşeyli üreme bariyerlerini aşarak uzak türler arasında gen aktarımına olanak tanır
C) Hibrit bitkiler her zaman verimli ve tohum bağlar
D) Uygulama süreci çok basit ve düşük maliyetlidir
Protoplast füzyonu, bitki biyoteknolojisinde önemli bir tekniktir. Bu teknik, hücre duvarları özel enzimlerle uzaklaştırılmış bitki hücrelerinin (protoplastların) laboratuvar ortamında birleştirilmesiyle yeni hibrit hücreler ve dolayısıyla hibrit bitkiler elde etmeyi amaçlar. Geleneksel melezleme yöntemlerinin sınırlamalarını aşmak için geliştirilmiştir.
- A) Sadece aynı türe ait bitkiler arasında uygulanabilir: Bu ifade yanlıştır. Geleneksel melezleme yöntemleri genellikle aynı tür veya yakın akraba türler arasında uygulanabilirken, protoplast füzyonunun en büyük avantajlarından biri, cinsel uyumsuzluk nedeniyle melezlenemeyen uzak türler arasında bile genetik materyal alışverişine olanak sağlamasıdır.
- B) Eşeyli üreme bariyerlerini aşarak uzak türler arasında gen aktarımına olanak tanır: Bu ifade doğrudur. Protoplast füzyonu, bitkilerin eşeyli üreme yoluyla melezlenmesini engelleyen türler arası uyumsuzluk, farklı kromozom sayıları veya döllenme sonrası başarısızlık gibi bariyerleri atlayabilir. Bu sayede, geleneksel yöntemlerle mümkün olmayan, genetik olarak uzak türler arasında yeni hibrit bitkiler oluşturulabilir. Örneğin, domates ve patates gibi farklı familyalardan bitkiler arasında "pomato" adı verilen hibritler bu yöntemle elde edilmiştir.
- C) Hibrit bitkiler her zaman verimli ve tohum bağlar: Bu ifade yanlıştır. Özellikle uzak türler arasında oluşturulan hibrit bitkilerde, kromozom uyumsuzlukları nedeniyle genellikle kısırlık veya düşük verimlilik görülebilir. "Her zaman" ifadesi bu seçeneği kesinlikle yanlış kılar.
- D) Uygulama süreci çok basit ve düşük maliyetlidir: Bu ifade yanlıştır. Protoplast füzyonu, steril laboratuvar koşulları, özel enzimler, besin ortamları, füzyon ajanları (örneğin PEG veya elektrofüzyon cihazları) ve uzman personel gerektiren karmaşık ve maliyetli bir tekniktir. Geleneksel melezlemeye göre çok daha fazla teknik bilgi ve ekipman gerektirir.
Bu bilgiler ışığında, protoplast füzyonu tekniğinin en önemli avantajı, geleneksel melezleme ile aşılamayan eşeyli üreme bariyerlerini aşarak uzak türler arasında genetik materyal aktarımına imkan tanımasıdır.
Cevap B seçeneğidir.
