Ali, okul çıkışı arkadaşlarıyla buluşmaya giderken yolda yaşlı bir adamın market poşetlerini taşımaya yardım etti. Adam ona teşekkür edip gülümsedi. Ali, bu küçük iyiliğin kendisini ne kadar mutlu ettiğini fark etti.
Bu metnin anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Sevgili öğrenciler, bir metnin hangi anlatım ağzıyla yazıldığını anlamak, o metni kimin anlattığını bulmak demektir. Gelin, bu metni adım adım inceleyelim:
Birinci Kişi Ağzından Anlatım: Olayları anlatan kişi, hikayenin içindeki karakterlerden biridir. Genellikle "ben", "biz" zamirlerini kullanır. Bu tür anlatımda okuyucu, olayları doğrudan karakterin gözünden görür ve onun düşüncelerini, duygularını birinci elden öğrenir. Örneğin: "Okuldan çıkarken yolda yaşlı bir adama yardım ettim. Bu beni çok mutlu etti."
İkinci Kişi Ağzından Anlatım: Anlatıcı, okuyucuya doğrudan hitap eder, "sen", "siz" zamirlerini kullanır. Okuyucuyu hikayenin içine çeker ve ona ne yapması gerektiğini veya ne hissetmesi gerektiğini söyler. Bu tür anlatım edebi metinlerde nadiren görülür, daha çok talimatlarda veya reklamlarda karşımıza çıkar. Örneğin: "Okuldan çıkarken yolda yaşlı bir adama yardım edersin. Bu seni çok mutlu eder."
Üçüncü Kişi Ağzından Anlatım: Olayları anlatan kişi, hikayenin dışındadır. Karakterleri "o", "onlar" zamirleriyle veya isimleriyle anar. Anlatıcı, olaylara dışarıdan bakar ve karakterlerin eylemlerini, bazen de düşüncelerini ve duygularını bize aktarır. Örneğin: "Ali, okuldan çıkarken yolda yaşlı bir adama yardım etti. Bu onu çok mutlu etti."
Verilen metinde "Ali", "yaşlı bir adam", "ona", "kendisini" gibi ifadeler kullanılmıştır. Bu ifadeler, anlatıcının hikayenin dışında olduğunu ve karakterleri dışarıdan gözlemlediğini gösterir.
Anlatıcı, Ali'nin ne yaptığını ("yardım etti") ve ne hissettiğini ("ne kadar mutlu ettiğini fark etti") bize dışarıdan aktarıyor. Yani, Ali'nin yaşadıklarını ve iç dünyasındaki değişimi bize bir başkası anlatıyor.
Metinde "ben" veya "biz" gibi birinci kişi zamirleri kullanılmamıştır. Bu, anlatıcının hikayenin bir parçası olmadığını gösterir.
Metinde "sen" veya "siz" gibi ikinci kişi zamirleri de kullanılmamıştır. Bu da anlatıcının okuyucuya doğrudan hitap etmediğini gösterir.
Anlatıcı, Ali'nin yaşadıklarını ve hissettiklerini dışarıdan gözlemleyip bize aktardığı için, bu bir üçüncü kişi anlatımıdır.
"Üçüncü kişi sınırlı bakış açısı" da bir üçüncü kişi anlatım türüdür ve burada Ali'nin iç dünyasına (mutluluğunu fark etmesi) odaklanıldığı için bu da doğru bir tespit olabilir. Ancak "Üçüncü kişi ağzından anlatılmıştır" ifadesi, genel ve kapsayıcı bir doğru tanımdır. Seçenekler arasında en temel ve kesin doğru olanı C seçeneğidir.
Bu nedenle, metnin anlatımı üçüncü kişi ağzından yapılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
