Yarılanma ömrü 8 saat olan bir radyoizotop, tıbbi görüntüleme için hastaya enjekte ediliyor.
Enjeksiyondan 24 saat sonra başlangıçtaki radyoizotopun yüzde kaçı bozunmamış olarak kalır?
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için radyoaktif bozunma ve yarılanma ömrü kavramlarını adım adım inceleyelim.
Bir radyoizotopun başlangıçtaki miktarının yarısının bozunması için geçen süreye yarılanma ömrü denir. Her yarılanma ömrü sonunda, maddenin miktarı yarıya iner.
Radyoizotopun yarılanma ömrü ($T_{1/2}$) = 8 saat
Geçen toplam süre ($t$) = 24 saat
Bizden istenen, 24 saat sonra başlangıçtaki radyoizotopun yüzde kaçının bozunmamış olarak kaldığını bulmaktır.
Toplam geçen süreyi yarılanma ömrüne bölerek kaç tane yarılanma ömrünün tamamlandığını bulabiliriz. Buna $n$ diyelim:
$n = \frac{\text{Toplam Geçen Süre}}{\text{Yarılanma Ömrü}}$
$n = \frac{24 \text{ saat}}{8 \text{ saat}} = 3$
Yani, 24 saat içinde 3 tane yarılanma ömrü geçmiştir.
Her yarılanma ömrü sonunda madde miktarı yarıya indiği için, kalan madde miktarı başlangıç miktarının $(1/2)^n$ katı olacaktır. Başlangıçtaki madde miktarını $N_0$ olarak kabul edersek, kalan miktar $N$ şöyle ifade edilir:
$N = N_0 \times \left(\frac{1}{2}\right)^n$
Burada $n=3$ olduğu için:
$N = N_0 \times \left(\frac{1}{2}\right)^3$
$N = N_0 \times \left(\frac{1}{2} \times \frac{1}{2} \times \frac{1}{2}\right)$
$N = N_0 \times \frac{1}{8}$
Bu, başlangıçtaki radyoizotopun $\frac{1}{8}$'inin kaldığı anlamına gelir.
Kalan kesri yüzdeye çevirmek için 100 ile çarparız:
Yüzde Kalan = $\frac{1}{8} \times 100\%$
Yüzde Kalan = $0,125 \times 100\%$
Yüzde Kalan = $12,5\%$
Bu durumda, enjeksiyondan 24 saat sonra başlangıçtaki radyoizotopun %12,5'i bozunmamış olarak kalır.
Cevap B seçeneğidir.