Öğrenme psikolojisinde, nötr bir uyaranın koşullu uyaran haline gelmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kendiliğinden geri gelme
B) Sönme
C) Genelleme
D) Koşullanma
Öğrenme psikolojisinde, organizmaların çevreleriyle etkileşimleri sonucunda davranışlarında meydana gelen kalıcı değişiklikler incelenir. Bu sorumuz, özellikle klasik koşullanma sürecinin temel bir adımını sorguluyor: nötr bir uyaranın nasıl koşullu bir uyaran haline geldiğini.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kendiliğinden geri gelme: Bu kavram, sönme sürecinden sonra, koşullu uyaranın bir süre sunulmamasının ardından, koşullu tepkinin aniden ve zayıf bir şekilde yeniden ortaya çıkmasıdır. Yani, öğrenilen ilişkinin tamamen kaybolmadığını, sadece baskılandığını gösterir. Nötr bir uyaranın koşullu uyaran haline gelmesi süreci değildir.
- B) Sönme: Sönme, koşullu uyaranın (örneğin, Pavlov'un deneyindeki zil sesi) koşulsuz uyaran (yemek) olmadan tekrar tekrar sunulması sonucunda, koşullu tepkinin (salya akıtma) giderek zayıflaması ve sonunda ortadan kalkması sürecidir. Bu da bir uyaranın koşullu hale gelmesi değil, koşullu tepkinin ortadan kalkması sürecidir.
- C) Genelleme: Genelleme, bir organizmanın belirli bir koşullu uyarana karşı koşullu tepki geliştirdikten sonra, bu koşullu uyarana benzer diğer uyaranlara da aynı tepkiyi vermesidir. Örneğin, bir köpeğin sadece belirli bir zil sesine değil, benzer tondaki diğer zil seslerine de salya akıtması. Bu, koşullu uyaranın kapsamının genişlemesiyle ilgilidir, nötr bir uyaranın koşullu hale gelmesiyle değil.
- D) Koşullanma: Koşullanma, bir organizmanın belirli bir uyaran ile belirli bir tepki arasında bir ilişki kurmayı öğrendiği süreçtir. Özellikle klasik koşullanmada, başlangıçta herhangi bir tepki uyandırmayan nötr bir uyaran (örneğin, zil sesi), doğal bir tepkiyi (salya akıtma) tetikleyen başka bir uyaranla (yemek) tekrar tekrar eşleştirildiğinde, nötr uyaran zamanla tek başına o tepkiyi (salya akıtma) tetikleme yeteneği kazanır. Bu noktada, nötr uyaran artık bir koşullu uyaran haline gelmiş olur. Soruda tam olarak bu süreç tanımlanmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında, nötr bir uyaranın koşullu uyaran haline gelmesi süreci "Koşullanma" olarak adlandırılır.
Cevap D seçeneğidir.
