"Eğer hava sıcaksa, dondurma yerim. Hava sıcak değil. O halde dondurma yemem." Bu akıl yürütme hangi mantık hatasına örnektir?
A) Sonucu yanlış olan akıl yürütme
B) Olumsuz öncülden olumlu sonuç çıkarma
C) Olumlu öncülden olumsuz sonuç çıkarma
D) Karşıt tersi geçerli olmayan koşullu önerme
Hadi bu mantık hatasını eğlenceli bir şekilde çözelim!
🌡️ Öncelikle verilen önermeyi sembolleştirelim: "Hava sıcaksa ($p$), dondurma yerim ($q$)." Bu, $p \implies q$ şeklinde ifade edilir.
🍦 Akıl yürütme ise şu şekilde: "Hava sıcak değil (¬$p$). O halde dondurma yemem (¬$q$)." Yani, ¬$p \implies$ ¬$q$ sonucuna varılıyor.
🤔 Bu akıl yürütme, aslında koşullu önermenin karşıt tersini (¬$q \implies$ ¬$p$) almadan yapılan bir çıkarımdır. Karşıt tersi doğru olsaydı, akıl yürütme geçerli olurdu.
⚠️ Ancak, $p \implies q$ doğru olsa bile, ¬$p \implies$ ¬$q$ her zaman doğru olmak zorunda değildir. Başka bir deyişle, hava sıcak olmasa bile canım dondurma çekebilir! Belki canım istediği için yiyorumdur.
📌 Örneğin: "Yağmur yağarsa yerler ıslanır." Yağmur yağmıyorsa yerler ıslanmaz demek doğru olmayabilir çünkü biri hortumla yıkamış olabilir.
