Belirsiz integral \( \int (4x^3 - 6x) dx \) alındığında elde edilecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
A) \( x^4 - 3x^2 \)Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden bir belirsiz integralin sonucunu bulmamız isteniyor. Belirsiz integral alma işlemi, türevi verilen bir fonksiyonu bulma işlemidir. Bu işlemi yaparken bazı temel integral kurallarını hatırlamamız gerekiyor.
İntegralini almamız gereken ifade $ \int (4x^3 - 6x) dx $ şeklindedir. İntegralin toplama ve çıkarma üzerindeki dağılma özelliğini kullanarak bu ifadeyi iki ayrı integralin farkı şeklinde yazabiliriz:
$ \int (4x^3 - 6x) dx = \int 4x^3 dx - \int 6x dx $
İntegral alma işleminde, sabit çarpanları integralin dışına alabiliriz. Bu kuralı uygulayarak ifademizi daha da basitleştirelim:
$ \int 4x^3 dx - \int 6x dx = 4 \int x^3 dx - 6 \int x dx $
Şimdi her bir terimin integralini ayrı ayrı alalım. Bunun için temel integral alma kuralı olan "kuvvet kuralı"nı kullanacağız. Kuvvet kuralı der ki: $ \int x^n dx = \frac{x^{n+1}}{n+1} + c $ (burada $ n \neq -1 $).
İlk terim için ($ \int x^3 dx $): Burada $ n=3 $'tür. Kuralı uyguladığımızda:
$ \int x^3 dx = \frac{x^{3+1}}{3+1} = \frac{x^4}{4} $
İkinci terim için ($ \int x dx $): Burada $ x $ aslında $ x^1 $ demektir, yani $ n=1 $'dir. Kuralı uyguladığımızda:
$ \int x dx = \frac{x^{1+1}}{1+1} = \frac{x^2}{2} $
DİKKAT: Her bir integralden bir $c$ sabiti gelse de, tüm belirsiz integralin sonunda tek bir genel $c$ sabiti eklemek yeterlidir.
Bulduğumuz integral sonuçlarını yerine yazalım ve sabit çarpanlarla çarpalım:
$ 4 \left( \frac{x^4}{4} \right) - 6 \left( \frac{x^2}{2} \right) $
Şimdi sadeleştirme işlemlerini yapalım:
$ 4 \cdot \frac{x^4}{4} = x^4 $
$ 6 \cdot \frac{x^2}{2} = 3x^2 $
Bu durumda ifademiz:
$ x^4 - 3x^2 $
Belirsiz integral aldığımız için, sonucumuza mutlaka bir integral sabiti ($c$) eklememiz gerekir. Çünkü türevi $ 4x^3 - 6x $ olan sonsuz sayıda fonksiyon vardır (örneğin $ x^4 - 3x^2 + 5 $, $ x^4 - 3x^2 - 10 $ vb.). Bu sabit, türev alındığında sıfır olan herhangi bir sayıyı temsil eder.
Nihai sonucumuz:
$ x^4 - 3x^2 + c $
Şimdi seçeneklerimize bakalım:
Gördüğümüz gibi, bulduğumuz sonuç B seçeneği ile tamamen aynıdır.
Cevap B seçeneğidir.