Bir hücrede madde alışverişi sırasında difüzyon hızını etkileyen faktörlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Konsantrasyon farkı azaldıkça difüzyon hızı artar
B) Sıcaklık arttıkça difüzyon hızı azalır
C) Molekül büyüklüğü arttıkça difüzyon hızı azalır
D) Difüzyon yüzey alanı ile difüzyon hızı ters orantılıdır
Merhaba sevgili öğrenciler!
Hücrelerde madde alışverişi, canlılığın devamı için hayati öneme sahiptir. Bu alışveriş yöntemlerinden biri olan difüzyon, maddelerin çok yoğun oldukları ortamdan az yoğun oldukları ortama doğru kendiliğinden yayılmasıdır. Difüzyon hızını etkileyen birçok faktör bulunur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Konsantrasyon farkı azaldıkça difüzyon hızı artar: Bu ifade yanlıştır. Difüzyon, maddelerin konsantrasyon farkından kaynaklanan bir harekettir. Konsantrasyon farkı ne kadar büyük olursa, moleküllerin hareket etme eğilimi o kadar fazla olur ve dolayısıyla difüzyon hızı da artar. Konsantrasyon farkı azaldıkça difüzyon hızı da azalır.
- B) Sıcaklık arttıkça difüzyon hızı azalır: Bu ifade de yanlıştır. Sıcaklık, moleküllerin kinetik enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık arttığında moleküllerin kinetik enerjisi artar, daha hızlı hareket ederler ve birbirleriyle daha sık çarpışırlar. Bu durum, moleküllerin daha hızlı yayılmasına, yani difüzyon hızının artmasına neden olur.
- C) Molekül büyüklüğü arttıkça difüzyon hızı azalır: Bu ifade doğrudur. Daha büyük moleküller, aynı sıcaklıkta daha küçük moleküllere göre daha yavaş hareket ederler. Ayrıca, daha büyük moleküllerin bir ortamda hareket etmesi daha fazla dirençle karşılaşmalarına neden olur. Bu nedenle, molekül büyüklüğü arttıkça difüzyon hızı azalır. Örneğin, oksijen gibi küçük moleküller glikoz gibi daha büyük moleküllere göre daha hızlı difüze olur.
- D) Difüzyon yüzey alanı ile difüzyon hızı ters orantılıdır: Bu ifade yanlıştır. Difüzyon yüzey alanı ile difüzyon hızı doğru orantılıdır. Yüzey alanı ne kadar geniş olursa, birim zamanda o kadar çok molekül difüzyon yapabilir. Örneğin, akciğerlerimizdeki alveollerin geniş yüzey alanı, gaz alışverişinin hızlı gerçekleşmesini sağlar. Yani yüzey alanı arttıkça difüzyon hızı da artar.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, doğru ifade C seçeneğinde verilmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
