Bir araştırmacı, öğrencilerin sınav kaygısı ile baş etme yöntemlerini incelemektedir. Deney grubundaki öğrencilere nefes egzersizleri öğretilirken, kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Sınav sonrasında her iki grubun kaygı düzeyleri ölçülmüştür. Bu araştırma için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Bağımlı değişken nefes egzersizleridir.
B) Kontrol grubu, deney grubu ile aynı müdahaleye tabi tutulmuştur.
C) Bağımsız değişken öğrencilerin kaygı düzeyleridir.
D) Bağımlı değişken ölçülen kaygı düzeyidir.
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken öncelikle bir araştırmadaki temel kavramları iyi anlamamız gerekiyor: bağımsız değişken ve bağımlı değişken.
- Bağımsız Değişken (Neden): Bir araştırmada etkisi incelenen, araştırmacı tarafından değiştirilen veya manipüle edilen değişkendir. Araştırmacı bu değişkeni kontrol eder.
- Bağımlı Değişken (Sonuç): Bağımsız değişkendeki değişimin sonucunda ortaya çıkan, ölçülen veya gözlemlenen değişkendir. Bağımsız değişkene bağlı olarak değişmesi beklenen sonuçtur.
- Deney Grubu: Bağımsız değişkenin uygulandığı, yani müdahalenin yapıldığı gruptur.
- Kontrol Grubu: Bağımsız değişkenin uygulanmadığı veya standart bir durumun korunduğu gruptur. Deney grubunun sonuçlarını karşılaştırmak için kullanılır.
Şimdi sorumuzdaki araştırma senaryosunu bu kavramlar ışığında adım adım inceleyelim:
- Araştırmanın Amacı: Öğrencilerin sınav kaygısı ile baş etme yöntemlerini incelemek.
- Araştırmacının Yaptığı Müdahale: Deney grubundaki öğrencilere nefes egzersizleri öğretilmesi. Araştırmacı burada nefes egzersizlerini "uyguluyor" veya "uygulamıyor". Bu, araştırmacının kontrol ettiği, değiştirdiği değişkendir. Dolayısıyla nefes egzersizleri bağımsız değişkendir.
- Araştırmacının Ölçtüğü Sonuç: Sınav sonrasında her iki grubun kaygı düzeylerinin ölçülmesi. Araştırmacı, nefes egzersizlerinin kaygı düzeylerini nasıl etkilediğini görmek için bu düzeyi "ölçüyor". Bu, bağımsız değişkene bağlı olarak değişmesi beklenen sonuçtur. Dolayısıyla kaygı düzeyleri bağımlı değişkendir.
- Grupların Durumu: Deney grubuna müdahale (nefes egzersizleri) yapılmış, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır.
Bu bilgilerle seçenekleri değerlendirelim:
- A) Bağımlı değişken nefes egzersizleridir.
- Nefes egzersizleri, araştırmacının uyguladığı müdahale olduğu için bağımsız değişkendir. Bu ifade yanlıştır.
- B) Kontrol grubu, deney grubu ile aynı müdahaleye tabi tutulmuştur.
- Soru metninde "kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır" açıkça belirtilmiştir. Bu ifade yanlıştır.
- C) Bağımsız değişken öğrencilerin kaygı düzeyleridir.
- Öğrencilerin kaygı düzeyleri, araştırmacının nefes egzersizlerinin etkisini görmek için ölçtüğü sonuçtur. Bu nedenle bağımlı değişkendir. Bu ifade yanlıştır.
- D) Bağımlı değişken ölçülen kaygı düzeyidir.
- Evet, araştırmacı nefes egzersizlerinin (bağımsız değişken) sınav kaygısı üzerindeki etkisini görmek için kaygı düzeylerini ölçmüştür. Kaygı düzeyi, bağımsız değişkene bağlı olarak değişmesi beklenen sonuçtur, yani bağımlı değişkendir. Bu ifade doğrudur.
Cevap D seçeneğidir.
