Cümle türleri TYT çıkmış sorular Test 1

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil (mastar) kullanılmıştır?

A) Koşarak okula yetişti.
B) Yemek yemek için mutfağa gitti.
C) Güzel şarkı söylüyor.
D) Yarın sınav var.

Bu soruda isim-fiil (mastar) kullanılan cümleyi bulmamız isteniyor. İsim-fiiller, fiillere "-ma / -me", "-ış / -iş / -uş / -üş" veya "-mak / -mek" ekleri getirilerek oluşturulan ve cümlede isim gibi kullanılan fiilimsilerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Koşarak okula yetişti.

  Bu cümlede "koşarak" kelimesi, "koş-" fiiline "-arak" eki getirilerek oluşturulmuştur. "-arak / -erek" ekleri zarf-fiil (bağ-fiil) ekleridir. Zarf-fiiller, fiilimsilerin farklı bir türüdür ve isim-fiil değildir. Dolayısıyla bu cümlede isim-fiil bulunmamaktadır.

• B) Yemek yemek için mutfağa gitti.

  Bu cümlede iki tane "yemek" kelimesi bulunmaktadır. İlk "yemek" kelimesi, yiyecek anlamında bir isimdir. İkinci "yemek" kelimesi ise "ye-" fiiline "-mek" eki getirilerek oluşturulmuş bir isim-fiildir. Fiil anlamını koruyarak cümlede isim görevinde kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevabımız bu seçenekte yer almaktadır.

• C) Güzel şarkı söylüyor.

  Bu cümlede "söylüyor" kelimesi, "söyle-" fiilinin şimdiki zaman kipiyle çekimlenmiş halidir. Çekimli fiiller, fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) değildir. Bu bir çekimli fiildir.

• D) Yarın sınav var.

  Bu cümlede "var" kelimesi, bir ismin (varlık bildiren) yüklem görevinde kullanılmış halidir. Herhangi bir fiilimsi (isim-fiil) eki almamıştır. Bu cümledeki kelimelerden hiçbiri isim-fiil değildir.

Gördüğümüz gibi, "ye-" fiiline "-mek" eki getirilerek oluşturulan "yemek" kelimesi, B seçeneğinde bir isim-fiil olarak kullanılmıştır.

Cevap B seçeneğidir.