Bursluluk sınavı 8. sınıf fen bilimleri soruları Test 1

Bir öğrenci elektrik devresinde iki farklı direnci önce seri, sonra paralel bağlayarak aynı güç kaynağıyla çalıştırıyor. Ampermetre ve voltmetre ölçümlerine göre paralel bağlandığında devreden geçen akım şiddetinin arttığını gözlemliyor.
Bu gözlemin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Paralel bağlamada eşdeğer direncin artması
B) Paralel bağlamada eşdeğer direncin azalması
C) Seri bağlamada gerilimin bölünmesi
D) Paralel bağlamada güç tüketiminin azalması

Elektrik devreleri dünyasına hoş geldin! Bu soruyu adım adım çözelim ve devrenin gizemlerini çözelim:

• ? İlk olarak, seri bağlama ve paralel bağlama arasındaki temel farkı hatırlayalım. Seri bağlamada dirençler arka arkaya dizilirken, paralel bağlamada yan yana bağlanır.
• ? Seri bağlamada eşdeğer direnç ($R_{eş}$) dirençlerin toplamına eşittir: $R_{eş} = R_1 + R_2$. Yani, seri bağlamada toplam direnç artar.
• ? Paralel bağlamada ise eşdeğer direnç ($R_{eş}$) aşağıdaki formülle bulunur: $\frac{1}{R_{eş}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2}$. Bu formüle göre, paralel bağlamada toplam direnç azalır. Örneğin, her biri $10 \Omega$ olan iki direnci paralel bağlarsak, eşdeğer direnç $5 \Omega$ olur.
• ? Ohm Yasası'nı hatırlayalım: $V = I \cdot R$, burada $V$ gerilim, $I$ akım, ve $R$ dirençtir. Bu yasaya göre, gerilim sabitken direnç azalırsa akım artar.
• ⚠️ Soruda, aynı güç kaynağı kullanıldığı belirtilmiş, yani gerilim ($V$) sabittir. Ampermetre, devreden geçen akımı ($I$) ölçer. Paralel bağlamada akımın arttığı gözlemleniyorsa, bu durum paralel bağlamada eşdeğer direncin azaldığı anlamına gelir.
• ✅ Doğru Seçenek B'dır.