Merhaba sevgili öğrencilerim,
Solunum sisteminde gazların taşınması, vücudumuzun her hücresine oksijen ulaştırılması ve metabolik atık olan karbondioksitin uzaklaştırılması için hayati bir süreçtir. Şimdi, verilen ifadeleri adım adım inceleyerek doğru olanları bulalım:
- I. Oksijen kanda hemoglobine bağlanarak taşınır
- Bu ifade doğrudur. Oksijenin büyük bir kısmı (yaklaşık %97-98'i) alyuvarlarda bulunan hemoglobin molekülüne bağlanarak oksihemoglobin ($HbO_2$) şeklinde taşınır. Çok küçük bir kısmı ise kan plazmasında çözünmüş halde bulunur. Dolayısıyla, hemoglobin oksijen taşınmasında anahtar bir rol oynar.
- II. Karbondioksit kanda sadece bikarbonat iyonu şeklinde taşınır
- Bu ifade yanlıştır. Karbondioksit ($CO_2$) kanda üç farklı şekilde taşınır:
- 1. Yaklaşık %7-10'u kan plazmasında çözünmüş halde.
- 2. Yaklaşık %20-23'ü hemoglobine bağlanarak (karbaminohemoglobin şeklinde).
- 3. Yaklaşık %70'i ise bikarbonat iyonları ($HCO_3^-$) şeklinde.
- "Sadece" kelimesi, bu ifadenin yanlış olmasına neden olur çünkü $CO_2$'nin başka taşıma yolları da vardır.
- III. Gazların taşınmasında kısmi basınç farkı etkilidir
- Bu ifade doğrudur. Gazlar, daima yüksek kısmi basınçlı bölgeden düşük kısmi basınçlı bölgeye doğru hareket ederler. Akciğerlerde oksijenin kısmi basıncı yüksek, karbondioksitin kısmi basıncı düşüktür; dokularda ise tam tersi geçerlidir. Bu kısmi basınç farkları, oksijenin akciğerlerden kana, kandan dokulara geçişini ve karbondioksitin dokulardan kana, kandan akciğerlere geçişini sağlar. Bu, gaz alışverişinin temel prensibidir.
Bu durumda, I ve III numaralı ifadeler doğru, II numaralı ifade ise yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
