Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Dünya'mızın jeolojik süreçlerinde önemli bir yer tutan kayaçların oluşumunu anlamamız isteniyor. Özellikle volkanik faaliyetler sonucunda ortaya çıkan kayaç türünü bulacağız. Gelin, adım adım inceleyelim:
- Kayaçlar Nasıl Oluşur? Dünya'mızda üç ana kayaç türü vardır: Püskürük (Magmatik), Tortul (Sedimanter) ve Başkalaşım (Metamorfik) kayaçlar. Her birinin oluşum süreci farklıdır.
- Soruya Odaklanalım: Soru, "Volkanlardan çıkan lavların soğuyup katılaşmasıyla oluşan kayaç türü"nü soruyor.
- Lav ve Magma: Dünya'nın derinliklerinde bulunan erimiş haldeki maddeye magma denir. Bu magma, volkanik patlamalarla yeryüzüne çıktığında ise lav adını alır.
- Püskürük Kayaçların Oluşumu: Yeryüzüne çıkan lavlar, atmosferle temas ettiğinde hızla soğur ve katılaşır. Aynı şekilde, yer altında soğuyup katılaşan magmalar da vardır. İşte bu şekilde, yani magmanın veya lavın soğuyup katılaşmasıyla oluşan kayaçlara Püskürük Kayaçlar denir. Bu kayaçlara örnek olarak bazalt, andezit, granit gibi kayaçlar verilebilir.
- Diğer Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Tortul kayaçlar (Sedimanter kayaçlar): Bunlar, mevcut kayaçların aşınmasıyla oluşan küçük parçacıkların (kum, çakıl, kil gibi) veya canlı kalıntılarının (kabuklar, iskeletler) birikip sıkışması ve çimentolanmasıyla oluşur. Volkanik lavlarla doğrudan bir ilgisi yoktur.
- B) Başkalaşım kayaçları: Bunlar, var olan püskürük, tortul veya başka başkalaşım kayaçlarının yüksek sıcaklık ve basınç altında fiziksel ve kimyasal değişime uğramasıyla oluşur. Yani, lavın doğrudan soğumasıyla değil, mevcut kayaçların dönüşümüyle meydana gelirler.
- D) Sedimanter kayaçlar: Bu ifade, A seçeneğindeki "Tortul kayaçlar" ile aynı anlama gelir. Dolayısıyla, A seçeneği yanlış olduğu için D seçeneği de yanlıştır.
- Sonuç: Volkanlardan çıkan lavların soğuyup katılaşmasıyla oluşan kayaç türü, tanımına birebir uyan Püskürük kayaçlardır.
Cevap C seçeneğidir.
