Bir ailede anne Rh-, baba ise homozigot Rh+ genotipine sahiptir. Bu çiftin çocuklarının Rh faktörü bakımından genotip ve fenotip dağılımı nasıl olur?
A) Tüm çocuklar Rh+ ve heterozigot
B) Tüm çocuklar Rh+ ve homozigot
C) %50 Rh+ heterozigot, %50 Rh-
D) %75 Rh+, %25 Rh-
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için Rh faktörünün kalıtım prensiplerini ve genetik terimleri (homozigot, heterozigot, dominant, resesif) hatırlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:
- 1. Rh Faktörünün Kalıtımını Anlayalım:
- Rh faktörü, kanımızda bulunan bir protein türüdür.
- Rh+ (pozitif) özelliği, Rh- (negatif) özelliğine baskındır (dominant).
- Bu durumu genlerle gösterirken, baskın olan Rh+ genini büyük 'R' veya $Rh^+$ ile, çekinik olan Rh- genini ise küçük 'r' veya $Rh^-$ ile gösterebiliriz.
- Bir bireyin Rh+ olabilmesi için en az bir tane baskın $Rh^+$ genine sahip olması gerekir (genotip $Rh^+Rh^+$ veya $Rh^+Rh^-$).
- Bir bireyin Rh- olabilmesi için ise iki tane çekinik $Rh^-$ genine sahip olması gerekir (genotip $Rh^-Rh^-$).
- 2. Anne ve Babanın Genotiplerini Belirleyelim:
- Anne Rh-: Rh- fenotipine sahip bir bireyin genotipi her zaman homozigot çekinik olmalıdır. Bu nedenle annenin genotipi $Rh^-Rh^-$'dir.
- Baba homozigot Rh+: Baba Rh+ fenotipine sahip ve homozigot olduğu belirtilmiş. Homozigot demek, aynı iki genin bir arada bulunması demektir. Rh+ baskın olduğu için, babanın genotipi $Rh^+Rh^+$'dir.
- 3. Anne ve Babanın Oluşturabileceği Gametleri (Üreme Hücrelerini) Bulalım:
- Anne ($Rh^-Rh^-$): Sadece tek tip gamet oluşturabilir: $Rh^-$.
- Baba ($Rh^+Rh^+$): Sadece tek tip gamet oluşturabilir: $Rh^+$.
- 4. Çocukların Genotip ve Fenotip Dağılımını Belirleyelim:
- Anne $Rh^-$ gameti ile babanın $Rh^+$ gameti birleştiğinde, oluşacak tüm çocukların genotipi $Rh^+Rh^-$ olacaktır.
- $Rh^+Rh^-$ genotipine sahip bireyler, Rh+ geninin baskın olmasından dolayı Rh+ fenotipine sahip olurlar.
- Ayrıca, $Rh^+Rh^-$ genotipi, iki farklı genin (baskın ve çekinik) bir arada bulunması nedeniyle heterozigot (melez) bir genotiptir.
- 5. Sonuçları Değerlendirelim:
- Bu durumda, bu çiftin tüm çocukları %100 oranında $Rh^+Rh^-$ genotipine sahip olacaktır.
- Tüm çocuklar %100 oranında Rh+ fenotipine sahip olacaktır.
- Tüm çocuklar genotip olarak heterozigot olacaktır.
Bu analiz sonucunda, tüm çocukların Rh+ fenotipine sahip ve genotip olarak heterozigot olacağını görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
