Bir şair, yeni yazdığı şiirinde, Divan Edebiyatı'ndan bilinen bir gazelin ilk beytindeki bazı kelimeleri ve ses uyumunu kullanarak ancak tamamen farklı bir anlam ve duygu yükleyerek modern bir tema işlemiştir. Şair, bu yolla okuyucunun zihninde eski metinle yeni metin arasında bir çağrışım kurmayı hedeflemiştir.
Şairin bu yaklaşımı, metinler arası ilişkiler bağlamında en çok hangi kavramla açıklanabilir?
A) Doğrudan alıntı (quotation)
B) Parodi (parody)
C) Pastiche (pastiche)
D) Gönderme (allusion)
Bu soruyu çözerken metinler arası ilişkiler konusundaki temel kavramları hatırlamamız gerekiyor. Şairin yaptığı, Divan Edebiyatı'ndan bir gazelin ilk beytini hatırlatarak, yeni bir anlam ve duygu yaratmak. Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Doğrudan alıntı (quotation): Doğrudan alıntı, bir metinden aynen alınan kısımlardır. Şair burada birebir aynı kelimeleri kullanmıyor, sadece bazı kelimeleri ve ses uyumunu alıyor. Bu nedenle doğrudan alıntı diyemeyiz.
- B) Parodi (parody): Parodi, bir eseri alaycı bir şekilde taklit etmektir. Şairin amacı alay etmek değil, aksine eski bir metinle yeni bir metin arasında bağlantı kurarak anlamı zenginleştirmek.
- C) Pastiche (pastiche): Pastiche, farklı kaynaklardan alınan öğelerin bir araya getirilerek oluşturulan bir eserdir. Ancak pastiche'de genellikle taklit edilen kaynaklara yönelik belirgin bir eleştiri veya yorum bulunmaz. Şairin burada Divan Edebiyatı'na yönelik bir eleştirisi yok, sadece ondan ilham alıyor.
- D) Gönderme (allusion): Gönderme, bir metinde başka bir metne, kişiye, olaya veya duruma yapılan dolaylı bir atıftır. Şair, Divan Edebiyatı'ndan bir gazele yaptığı atıfla okuyucunun zihninde bir çağrışım yaratmayı amaçlıyor. Bu, tam olarak bir göndermedir.
Şairin yaklaşımı, okuyucunun zihninde eski metinle yeni metin arasında bir bağlantı kurarak anlamı derinleştirmeyi hedefliyor. Bu durum, metinler arası ilişkilerde gönderme kavramıyla en iyi şekilde açıklanır.
Cevap D seçeneğidir.
