6. sınıf matematik birimli / birimsiz oran etkinlik / çalışma kağıdı Test 2

Bir havuzu dolduran musluk dakikada 20 litre su akıtıyor. Bu durumda musluğun debisi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) 20 (birimsiz oran)
B) 20 litre/dakika (birimli oran)
C) 1/20 dakika/litre (birimli oran)
D) 20 dakika/litre (birimli oran)

Bu soruda bir musluğun debisini (akış hızını) bulmamız isteniyor. Hadi adım adım inceleyelim:

• Debi (Akış Hızı) Nedir? Debi, birim zamanda akan madde miktarını ifade eden bir ölçüdür. Yani, belirli bir sürede ne kadar hacimde (veya kütlede) bir sıvının aktığını gösterir. Genellikle hacim/zaman şeklinde ifade edilir (örneğin litre/saniye, metreküp/saat).
• Verilen Bilgileri Anlayalım: Soru bize musluğun dakikada 20 litre su akıttığını söylüyor. Bu durumda: Akan su miktarı 20 litre ve bu suyun akması için geçen süre 1 dakikadır.
• Doğru İfadeyi Bulalım: Debi tanımına göre, akan su miktarını geçen süreye bölerek debiyi buluruz. Debi = Hacim / Zaman Debi = 20 litre / 1 dakika Debi = 20 litre/dakika
• Seçenekleri Değerlendirelim:
• A) 20 (birimsiz oran): Debi gibi fiziksel büyüklüklerin her zaman bir birimi olmalıdır. Sadece bir sayı, neyin ne kadar olduğunu açıklamaz. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
• B) 20 litre/dakika (birimli oran): Bu ifade, musluğun her bir dakikada 20 litre su akıttığını tam olarak ve doğru birimlerle belirtir. Bu, debinin tanımına ve verilen bilgilere tamamen uygundur.
• C) 1/20 dakika/litre (birimli oran): Bu ifade, 1 litre suyun akması için geçen süreyi ($1/20$ dakika) belirtir. Bu, debinin tersidir, yani "birim hacim başına zaman"dır, "birim zaman başına hacim" değildir. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
• D) 20 dakika/litre (birimli oran): Bu ifade, 1 litre suyun akması için 20 dakika geçtiğini belirtir. Bu, soruda verilen bilgiyle çelişmektedir (soru dakikada 20 litre diyor, yani 1 dakikada 20 litre, 20 dakikada 1 litre değil). Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.

Cevap B seçeneğidir.