Bir bakteri türü her 20 dakikada bir ikiye bölünmektedir. Başlangıçta 8 bakteri bulunan bir ortamda 2 saat sonra oluşacak toplam bakteri sayısı \(2^n\) formülü ile ifade ediliyor. Buna göre n kaçtır?
A) 6Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu problemde bir bakteri türünün çoğalmasını ve belirli bir süre sonra ulaşacağı toplam bakteri sayısını üslü ifade şeklinde bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyerek bu soruyu kolayca çözelim:
Bakterilerin bölünme süresi 20 dakika olarak verildiği için, toplam süreyi de dakikaya çevirmemiz gerekiyor. 1 saat 60 dakikadır.
$2 \text{ saat} = 2 \times 60 \text{ dakika} = 120 \text{ dakika}$.
Bakteriler her 20 dakikada bir ikiye bölünüyor. Toplam süre 120 dakika olduğuna göre, bu süre içinde kaç kez bölündüklerini hesaplayalım:
Bölünme sayısı = $\frac{\text{Toplam süre}}{\text{Bölünme aralığı}} = \frac{120 \text{ dakika}}{20 \text{ dakika}} = 6 \text{ kez}$.
Bu, bakterilerin 6 kez ikiye katlanacağı anlamına gelir.
Başlangıçta 8 bakteri bulunmaktadır. Her bölünmede bakteri sayısı 2 katına çıkar. 6 kez bölündüğünde, bakteri sayısı $2^6$ katına çıkar.
$2^6 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 64$.
Yani, başlangıçtaki her bir bakteri 64 katına çıkacaktır. Toplam bakteri sayısı, başlangıçtaki bakteri sayısı ile bu katlanma faktörünün çarpımıdır:
Toplam bakteri sayısı = Başlangıç bakteri sayısı $\times$ Katlanma faktörü
Toplam bakteri sayısı = $8 \times 2^6$.
Şimdi $8 \times 2^6$ ifadesini $2^n$ şeklinde yazmalıyız. Bunun için 8 sayısını 2'nin üssü olarak ifade edelim:
$8 = 2 \times 2 \times 2 = 2^3$.
Bu durumda, toplam bakteri sayısı ifadesi şöyle olur:
Toplam bakteri sayısı = $2^3 \times 2^6$.
Üslü sayılarda çarpma işlemi yaparken tabanlar aynıysa üsler toplanır ($a^m \times a^p = a^{m+p}$ kuralını hatırlayalım):
Toplam bakteri sayısı = $2^{3+6} = 2^9$.
Soruda, 2 saat sonra oluşacak toplam bakteri sayısının $2^n$ formülü ile ifade edildiği belirtilmişti. Biz de toplam bakteri sayısını $2^9$ olarak bulduk.
Bu durumda, $2^n = 2^9$ eşitliğinden $n = 9$ sonucuna ulaşırız.
Cevap D seçeneğidir.