Bir akvaryumun \(\frac{3}{10}\)'u doludur. Akvaryuma 14 litre daha su eklendiğinde akvaryumun yarısı doluyor. Buna göre akvaryumun tamamı kaç litre su alır?
A) 60Bu problemde bir akvaryumun su miktarındaki değişimi ve akvaryumun toplam hacmini bulacağız. Akvaryumun toplam hacmini bilmediğimiz için bu hacme bir isim vererek işe başlayabiliriz. Genellikle bilinmeyene "$X$" deriz. Hadi adım adım ilerleyelim!
Akvaryumun tamamının kaç litre su aldığını bilmediğimiz için, bu hacme $X$ litre diyelim. Amacımız bu $X$ değerini bulmak.
Soruda akvaryumun $\frac{3}{10}$'unun dolu olduğu belirtiliyor. Bu durumda, başlangıçta akvaryumda $X \times \frac{3}{10}$ litre su vardır.
Akvaryuma 14 litre daha su eklendiğinde, içindeki su miktarı artar. Yeni su miktarı, başlangıçtaki miktara 14 litre eklenerek bulunur: $X \times \frac{3}{10} + 14$ litre.
Soruda, 14 litre su eklendiğinde akvaryumun yarısının dolduğu söyleniyor. Akvaryumun yarısı demek, toplam hacmin yarısı yani $X \times \frac{1}{2}$ litre demektir.
Bu durumda, su eklendikten sonraki miktar ile akvaryumun yarısını birbirine eşitleyerek bir denklem kurabiliriz:
$X \times \frac{3}{10} + 14 = X \times \frac{1}{2}$
Şimdi bu denklemi çözerek akvaryumun toplam hacmini ($X$) bulacağız. Amacımız $X$'i yalnız bırakmak.
Öncelikle, $X$ içeren terimleri denklemin bir tarafına, sabit sayıyı (14) diğer tarafa alalım:
$14 = X \times \frac{1}{2} - X \times \frac{3}{10}$
$X$ parantezine alalım:
$14 = X \left( \frac{1}{2} - \frac{3}{10} \right)$
Parantez içindeki çıkarma işlemini yapabilmek için paydaları eşitleyelim. $\frac{1}{2}$ kesrini 5 ile genişleterek $\frac{5}{10}$ olarak yazabiliriz:
$14 = X \left( \frac{5}{10} - \frac{3}{10} \right)$
Şimdi parantez içindeki çıkarma işlemini yapalım:
$14 = X \left( \frac{5 - 3}{10} \right)$
$14 = X \left( \frac{2}{10} \right)$
Kesri sadeleştirelim: $\frac{2}{10} = \frac{1}{5}$
$14 = X \times \frac{1}{5}$
Şimdi $X$'i yalnız bırakmak için denklemin her iki tarafını 5 ile çarpalım:
$X = 14 \times 5$
$X = 70$
Yaptığımız hesaplamalar sonucunda, akvaryumun tamamının 70 litre su aldığını bulduk.
Cevap B seçeneğidir.