İşte "Gece gündüz sürelerinin yıl içinde değişmesi Test 1" için hazırlanmış ders notu:
🎓 Gece gündüz sürelerinin yıl içinde değişmesi Test 1 - Ders Notu
Bu test, Dünya'nın hareketleri, eksen eğikliği ve bunların gece gündüz süreleri üzerindeki etkilerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Temel kavramları ve bu kavramlar arasındaki ilişkileri anlamak önemlidir.
📌 Dünya'nın Hareketleri
Dünya'nın iki temel hareketi vardır: kendi ekseni etrafında dönmesi ve Güneş etrafında dolanması.
- Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi (günlük hareket) gece ve gündüzü oluşturur.
- Dünya'nın Güneş etrafında dolanması (yıllık hareket) mevsimleri oluşturur.
⚠️ Dikkat: Dünya'nın dönüş hızı her yerde aynıdır, ancak çizgisel hız Ekvator'dan kutuplara doğru azalır.
📌 Eksen Eğikliği ve Sonuçları
Dünya'nın dönme ekseni, yörünge düzlemine göre 23°27' eğiktir. Bu eğiklik, mevsimlerin oluşmasının temel nedenidir.
- Eksen eğikliği sayesinde Güneş ışınlarının düşme açısı yıl boyunca değişir.
- Güneş ışınlarının düşme açısı, sıcaklığı ve dolayısıyla mevsimleri etkiler.
- Eksen eğikliği olmasaydı, mevsimler oluşmazdı ve gece-gündüz süreleri yıl boyunca değişmezdi.
💡 İpucu: Eksen eğikliğinin artması, mevsimler arasındaki sıcaklık farkının artmasına neden olur.
📌 Gece ve Gündüz Sürelerinin Değişimi
Eksen eğikliği ve Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketi, farklı yarım kürelerde gece ve gündüz sürelerinin yıl boyunca değişmesine neden olur.
- 21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz, Güney Yarım Küre'de en uzun gece yaşanır.
- 21 Aralık'ta Kuzey Yarım Küre'de en uzun gece, Güney Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanır.
- 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde (ekinoks) tüm dünyada gece ve gündüz süreleri eşittir (12 saat gece, 12 saat gündüz).
📝 Not: Ekinoks tarihlerinde Güneş, Ekvator'a dik açıyla gelir.
📌 Özel Tarihler ve Konumları
Belirli tarihlerde, Güneş ışınlarının dik geldiği yerler ve bu durumun sonuçları önemlidir.
- 21 Haziran'da Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne dik gelir.
- 21 Aralık'ta Güneş ışınları Oğlak Dönencesi'ne dik gelir.
- 21 Mart ve 23 Eylül'de Güneş ışınları Ekvator'a dik gelir.
⚠️ Dikkat: Dönenceler, Güneş ışınlarının dik gelebileceği en uç noktalardır.