Laboratuvarda üç farklı çözelti hazırlanmıştır:
I. Şekerin suda çözünmesi
II. Tuzun suda çözünmesi
III. Mum parafininin benzende çözünmesi
Bu çözünme olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) I ve II'de çözünme iyon-dipol etkileşimleri ile gerçekleşir.
B) II'de çözünme hidrojen bağları ile gerçekleşir.
C) III'te çözünme London kuvvetleri ile gerçekleşir.
D) I'de çözünme iyonik bağların kırılması ile gerçekleşir.
Merhaba öğrenciler, bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim. Çözünme olaylarını ve etkileşimleri inceleyerek doğru cevabı bulacağız.
Öncelikle çözünme olaylarını ve bu olaylarda etkili olan kuvvetleri hatırlayalım:
- Şekerin suda çözünmesi (I): Şeker (sakkaroz), polar bir moleküldür ve su da polar bir çözücüdür. Bu durumda şeker molekülleri ile su molekülleri arasında dipol-dipol etkileşimleri ve hidrojen bağları oluşur. Şeker molekülleri su molekülleri tarafından sarılır ve çözünme gerçekleşir.
- Tuzun suda çözünmesi (II): Tuz (NaCl), iyonik bir bileşiktir. Su da polar bir çözücüdür. Tuz suya atıldığında, su molekülleri tuzun iyonlarını (Na+ ve Cl-) sarar. Bu etkileşimlere iyon-dipol etkileşimleri denir. İyonlar su molekülleri tarafından sarılarak çözünme gerçekleşir.
- Mum parafininin benzende çözünmesi (III): Mum parafin, apolar bir moleküldür ve benzen de apolar bir çözücüdür. Apolar moleküller arasında London kuvvetleri (indüklenmiş dipol-indüklenmiş dipol etkileşimleri veya Van der Waals kuvvetleri) etkilidir. "Benzer benzeri çözer" ilkesine göre, apolar parafin apolar benzende çözünür.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) I ve II'de çözünme iyon-dipol etkileşimleri ile gerçekleşir. Bu ifade yanlıştır. I. çözeltide (şekerin suda çözünmesi) dipol-dipol etkileşimleri ve hidrojen bağları etkilidir, iyon-dipol etkileşimleri değil.
- B) II'de çözünme hidrojen bağları ile gerçekleşir. Bu ifade yanlıştır. II. çözeltide (tuzun suda çözünmesi) iyon-dipol etkileşimleri etkilidir. Hidrojen bağları su molekülleri arasında da oluşabilir, ancak çözünmeyi sağlayan temel etkileşim iyon-dipol etkileşimidir.
- C) III'te çözünme London kuvvetleri ile gerçekleşir. Bu ifade doğrudur. III. çözeltide (mum parafininin benzende çözünmesi) hem çözünen hem de çözücü apolar olduğundan London kuvvetleri etkilidir.
- D) I'de çözünme iyonik bağların kırılması ile gerçekleşir. Bu ifade yanlıştır. Şeker iyonik bir bileşik değildir, kovalent bağlara sahiptir. Şekerin suda çözünmesi sırasında iyonik bağlar kırılmaz.
Bu değerlendirmeler sonucunda doğru cevabın C seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
