Bir araştırmacı, farklı çözücülerin organik bileşikleri çözme yeteneklerini incelemektedir. Aşağıdaki grafikte üç farklı çözücü (X, Y, Z) için çözünürlük değerleri verilmiştir:
Polar bileşikler: X yüksek, Y orta, Z düşük
Apolar bileşikler: X düşük, Y orta, Z yüksek
Bu grafiğe göre X, Y ve Z çözücüleri için aşağıdakilerden hangisi doğru olabilir?
A) X: Su, Y: Etanol, Z: Hekzan
B) X: Hekzan, Y: Etanol, Z: Su
C) X: Etanol, Y: Su, Z: Hekzan
D) X: Benzen, Y: Aseton, Z: Su
Merhaba arkadaşlar, bu soruyu adım adım çözerek, çözücülerin polarite kavramını ve çözünürlük ilişkisini daha iyi anlayacağız. Unutmayın, kimyada her şey birbiriyle etkileşim halindedir ve bu etkileşimleri anlamak çok önemlidir!
Öncelikle soruda verilen grafiği ve bilgileri dikkatlice inceleyelim:
- Polar bileşikler: X yüksek, Y orta, Z düşük çözünürlük gösteriyor.
- Apolar bileşikler: X düşük, Y orta, Z yüksek çözünürlük gösteriyor.
Şimdi de seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) X: Su, Y: Etanol, Z: Hekzan
- Su (X) polar bir çözücüdür ve polar bileşikleri iyi çözer. Bu, grafikteki X'in polar bileşikleri yüksek çözmesiyle uyumlu.
- Etanol (Y) hem polar hem de apolar özellikler gösteren (amfipatik) bir çözücüdür ve orta düzeyde çözünürlük sağlar. Bu da Y'nin hem polar hem de apolar bileşikleri orta seviyede çözmesiyle uyumlu.
- Hekzan (Z) apolar bir çözücüdür ve apolar bileşikleri iyi çözer. Bu, grafikteki Z'nin apolar bileşikleri yüksek çözmesiyle uyumlu.
- B) X: Hekzan, Y: Etanol, Z: Su
- Hekzan (X) apolar bir çözücüdür, bu nedenle polar bileşikleri iyi çözemez. Ancak grafikte X'in polar bileşikleri yüksek çözdüğü belirtilmiş. Bu seçenek uygun değil.
- C) X: Etanol, Y: Su, Z: Hekzan
- Etanol (X) hem polar hem de apolar özellik gösterir. Ancak grafikte X'in polar bileşikleri yüksek çözdüğü belirtilmiş, bu durum etanol için tam olarak doğru olmayabilir. Ayrıca, suyun (Y) apolar bileşikleri orta seviyede çözmesi beklenmez. Bu seçenek de uygun değil.
- D) X: Benzen, Y: Aseton, Z: Su
- Benzen (X) apolar bir çözücüdür ve polar bileşikleri iyi çözemez. Ancak grafikte X'in polar bileşikleri yüksek çözdüğü belirtilmiş. Bu seçenek de uygun değil.
Gördüğümüz gibi, sadece A seçeneği grafikte verilen çözünürlük değerleriyle tutarlı. Polar çözücüler polar maddeleri, apolar çözücüler ise apolar maddeleri daha iyi çözer. Etanol gibi yarı polar çözücüler ise her iki tür maddeyi de orta seviyede çözebilir.
Bu tür sorularda, çözücülerin polarite özelliklerini ve "benzer benzeri çözer" ilkesini hatırlamak çok önemlidir. Başarılar dilerim!
Cevap A seçeneğidir.
