Farelerde kürk rengini kontrol eden gen çiftinde, siyah kürk geni (S) beyaz kürk genine (b) baskındır. Heterozigot siyah kürklü iki farenin çaprazlanması sonucu oluşan yavruların genotip oranı aşağıdakilerden hangisidir?
A) %100 SsMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, genetik çaprazlama yaparak yavruların genotip oranını bulacağız. Adım adım ilerleyelim ve konuyu iyice pekiştirelim.
Soruda siyah kürk geni $S$ olarak, beyaz kürk geni ise $b$ olarak belirtilmiş ve $S$ geninin $b$ genine baskın olduğu ifade edilmiştir. Ancak seçeneklerde çekinik gen için $s$ kullanıldığı için, biz de yaygın genetik gösterim olan $S$ (baskın, siyah kürk) ve $s$ (çekinik, beyaz kürk) alellerini kullanacağız. Bu durumda:
Buna göre, bir farenin kürk rengi genotipi:
Soruda "Heterozigot siyah kürklü iki farenin çaprazlanması" deniyor. Heterozigot demek, bir genin iki farklı alelini taşıması demektir. Siyah kürklü ve heterozigot olduğuna göre, her iki ebeveynin de genotipi $Ss$ olmalıdır.
Her $Ss$ genotipli ebeveyn, mayoz bölünme sonucu iki farklı türde gamet üretebilir:
Şimdi, bu gametleri bir Punnett karesine yerleştirerek olası yavru genotiplerini bulalım. Punnett karesi, genetik çaprazlamaların sonuçlarını görselleştirmek için kullanılan basit bir araçtır.
Bir ebeveynin gametlerini karenin üst kısmına, diğer ebeveynin gametlerini sol kısmına yazarız ve kutucukları doldururuz:
| $S$ (Ebeveyn 1 Gameti) | $s$ (Ebeveyn 1 Gameti) | |
|---|---|---|
| $S$ (Ebeveyn 2 Gameti) | $SS$ | $Ss$ |
| $s$ (Ebeveyn 2 Gameti) | $Ss$ | $ss$ |
Punnett karesinden çıkan olası yavru genotipleri şunlardır:
Toplam 4 olası genotip kombinasyonu olduğundan, her bir genotipin yüzdesini hesaplayabiliriz:
Buna göre, yavruların genotip oranı %25 $SS$, %50 $Ss$, %25 $ss$ şeklindedir.
Bu oran, C seçeneğinde verilen oranla tamamen aynıdır.
Cevap C seçeneğidir.
