\( x \) bir tam sayı olmak üzere \( \frac{x+3}{2} \) ifadesinin bir rasyonel sayı belirtmesi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) \( x \) tek sayı olmalıdırBu soruda, $ x $ bir tam sayı olmak üzere $ \frac{x+3}{2} $ ifadesinin bir rasyonel sayı belirtmesi için hangi koşulun kesinlikle doğru olduğunu bulmamız isteniyor.
Bir rasyonel sayı, $ \frac{a}{b} $ şeklinde yazılabilen bir sayıdır. Burada $ a $ ve $ b $ birer tam sayı olmalı ve $ b $ sıfırdan farklı olmalıdır ($ b \neq 0 $).
Verilen ifade $ \frac{x+3}{2} $ şeklindedir. $ x $ bir tam sayı olduğu için, $ x+3 $ de kesinlikle bir tam sayıdır. Payda $ 2 $ de sıfırdan farklı bir tam sayıdır. Dolayısıyla, $ x $ bir tam sayı olduğu sürece, $ \frac{x+3}{2} $ ifadesi her zaman bir rasyonel sayı tanımına uyar. Yani, $ x $ tek de olsa, çift de olsa, pozitif de olsa, negatif de olsa bu ifade bir rasyonel sayıdır.
Ancak, sorunun seçeneklerine baktığımızda (tek sayı, çift sayı, pozitif, negatif), bizden bu ifadenin daha özel bir durumunu incelememiz istendiğini anlıyoruz. Genellikle bu tür sorularda, ifadenin bir *tam sayı* belirtmesi durumu kastedilir. Çünkü bir tam sayı da aynı zamanda bir rasyonel sayıdır (örneğin $ 5 = \frac{5}{1} $).
Şimdi, $ \frac{x+3}{2} $ ifadesinin bir tam sayı olması için gereken koşulu bulalım.
Bir kesirli ifadenin tam sayı olabilmesi için, payın paydaya tam bölünmesi gerekir. Yani, $ x+3 $ sayısının $ 2 $ ile tam bölünebilmesi gerekir. Bu da demektir ki $ x+3 $ sayısı bir çift sayı olmalıdır.
Şimdi $ x $ değerinin tek mi çift mi olması gerektiğini inceleyelim:
Durum 1: Eğer $ x $ bir çift sayı ise (örneğin $ x=2 $ veya $ x=4 $), $ x+3 $ ifadesi (çift sayı + tek sayı) = tek sayı olur. (Örneğin $ 2+3=5 $, $ 4+3=7 $). Tek sayılar $ 2 $'ye tam bölünmez.
Durum 2: Eğer $ x $ bir tek sayı ise (örneğin $ x=1 $ veya $ x=3 $), $ x+3 $ ifadesi (tek sayı + tek sayı) = çift sayı olur. (Örneğin $ 1+3=4 $, $ 3+3=6 $). Çift sayılar $ 2 $'ye tam bölünür.
Bu durumda, $ \frac{x+3}{2} $ ifadesinin bir tam sayı olabilmesi için $ x+3 $ ifadesinin çift sayı olması, bunun için de $ x $ sayısının tek sayı olması kesinlikle gereklidir.
Seçeneklere baktığımızda, $ x $ tek sayı olmalıdır koşulu, ifadenin bir tam sayı olmasını sağlar. Bir tam sayı da rasyonel bir sayıdır. Bu nedenle, sorunun bizden istediği özel durum için doğru cevap budur.
Cevap A seçeneğidir.