2. sınıf Türkçe cümle bilgisi: Kurallı ve anlamlı cümle oluşturma Test 2

6. "Genç yazar, ilk romanında toplumun farklı kesimlerinden karakterlere yer vermiş, okuyucuyu sürükleyici bir yolculuğa çıkarmıştır."
Bu cümlede aşağıdaki öğelerden hangisi bulunmamaktadır?

A) Özne
B) Belirtili Nesne
C) Zarf Tümleci
D) Yüklem

Sevgili öğrenciler,

Bu soruyu çözmek için cümlenin ögelerini adım adım bulalım. Cümlenin ögelerini doğru bir şekilde tespit etmek için yükleme doğru soruları sormak çok önemlidir.

• 1. Yüklemi Bulalım:
• Yüklem, cümlede yapılan işi, yargıyı bildiren sözcük veya sözcük grubudur.
• "Genç yazar, ilk romanında toplumun farklı kesimlerinden karakterlere yer vermiş, okuyucuyu sürükleyici bir yolculuğa çıkarmıştır." cümlesinde "yer vermiş" ve "çıkarmıştır" ifadeleri yüklemdir.
• Bu durumda D seçeneği (Yüklem) cümlede bulunmaktadır.
• 2. Özneyi Bulalım:
• Özne, yüklemdeki işi yapan veya yargının konusu olan varlıktır. Yükleme "kim?" veya "ne?" sorularını sorarak özneyi buluruz.
• Yer veren kim? Çıkaran kim? -> "Genç yazar"
• "Genç yazar" cümlemizin öznesidir. Bu durumda A seçeneği (Özne) cümlede bulunmaktadır.
• 3. Belirtili Nesneyi Bulalım:
• Belirtili nesne, yüklemdeki işten etkilenen ve "kimi?", "neyi?" sorularına cevap veren ögedir.
• "Çıkarmıştır" yüklemine soralım: Kimi çıkarmıştır? -> "okuyucuyu"
• "Okuyucuyu" ifadesi belirtili nesnedir. Bu durumda B seçeneği (Belirtili Nesne) cümlede bulunmaktadır.
• 4. Zarf Tümlecini Bulalım:
• Zarf tümleci, yüklemin anlamını durum, zaman, miktar, yer-yön, sebep, araç gibi yönlerden tamamlayan ögedir. Yükleme "nasıl?", "ne zaman?", "ne kadar?", "niçin?", "neyle?", "kiminle?" gibi soruları sorarak zarf tümlecini buluruz.
• Cümlemizdeki diğer ögelere bakalım:
• "ilk romanında": Nerede yer vermiş? Nerede çıkarmış? -> Bu ifade "nerede?" sorusuna cevap verdiği için Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı) görevindedir.
• "toplumun farklı kesimlerinden karakterlere": Neye yer vermiş? -> Bu ifade "neye?" sorusuna cevap verdiği için Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı) görevindedir.
• "sürükleyici bir yolculuğa": Neye çıkarmış? -> Bu ifade de "neye?" sorusuna cevap verdiği için Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı) görevindedir.
• Gördüğümüz gibi, cümlede "nasıl?", "ne zaman?", "ne kadar?", "niçin?" gibi sorulara cevap veren bir öge bulunmamaktadır. Bu nedenle cümlede zarf tümleci yoktur.

Cevap C seçeneğidir.