Hayvan hücrelerinde mitoz bölünmenin sitokinez aşamasında aşağıdaki yapılardan hangisi aktif rol oynar?
A) Hücre duvarı
B) Aktin ve miyozin filamentleri
C) Selüloz sentez enzimleri
D) Klorofil pigmentleri
Mitoz bölünme, bir hücreden iki özdeş yavru hücrenin oluştuğu önemli bir süreçtir. Bu sürecin son aşaması olan sitokinez, sitoplazmanın bölünerek iki ayrı hücrenin oluşmasını sağlar. Hayvan hücrelerinde sitokinezin nasıl gerçekleştiğini ve hangi yapıların rol oynadığını adım adım inceleyelim:
- Mitoz ve Sitokinez Nedir?
Mitoz, çekirdek bölünmesini (karyokinez) ve ardından sitoplazma bölünmesini (sitokinez) içeren bir hücre bölünmesi türüdür. Sitokinez, ana hücrenin sitoplazmasının ikiye ayrılarak iki yeni hücrenin oluştuğu son aşamadır.
- Hayvan Hücrelerinde Sitokinez Nasıl Gerçekleşir?
Hayvan hücrelerinde sitokinez, hücre zarının içeri doğru çökmesiyle, yani bir boğumlanma veya bölünme oluğu (cleavage furrow) oluşturarak gerçekleşir. Bu boğumlanma, hücrenin ortasında başlar ve giderek derinleşerek hücreyi ikiye ayırır.
- A) Hücre duvarı: Hayvan hücrelerinde hücre duvarı bulunmaz. Hücre duvarı, bitki hücreleri, mantarlar ve bazı bakterilerde bulunan, hücreye destek ve koruma sağlayan sert bir yapıdır. Dolayısıyla hayvan hücrelerinde sitokinezde rol oynamaz.
- B) Aktin ve miyozin filamentleri: İşte doğru cevabımız! Hayvan hücrelerinde sitokinezin gerçekleştiği boğumlanma, hücre zarının hemen altında oluşan bir kasılma halkası (contractile ring) sayesinde olur. Bu halka, aktin ve miyozin adı verilen protein filamentlerinden oluşur. Miyozin, aktin filamentleri üzerinde kayarak halkayı daraltır ve hücre zarını içeri doğru çeker, böylece hücre boğumlanır ve ikiye ayrılır. Bu mekanizma, kas kasılmasına benzer bir prensiple çalışır.
- C) Selüloz sentez enzimleri: Selüloz, bitki hücre duvarının ana bileşenidir. Selüloz sentez enzimleri, bitki hücrelerinde hücre duvarı yapımında görev alır. Hayvan hücrelerinde selüloz sentezi veya hücre duvarı bulunmadığı için bu enzimlerin sitokinezde bir rolü yoktur.
- D) Klorofil pigmentleri: Klorofil, bitkilerde ve bazı alglerde fotosentezden sorumlu olan yeşil bir pigmenttir. Hayvan hücrelerinde klorofil bulunmaz ve hücre bölünmesiyle hiçbir ilgisi yoktur.
- Sonuç:
Hayvan hücrelerinde sitoplazmanın bölünmesi, aktin ve miyozin filamentlerinden oluşan bir kasılma halkasının hücreyi boğumlamasıyla gerçekleşir.
Cevap B seçeneğidir.
