Bir deneyde öğrenci, farklı iyon çiftlerini içeren çözeltileri karıştırarak çökelme tepkimelerini gözlemliyor.
Aşağıdaki iyon çiftlerinden hangisi karıştırıldığında çökelek oluşmaz?
(Çözünürlük kuralları: Tüm sodyum tuzları, tüm nitrat tuzları çözünür)
A) Na⁺ ve CO₃²⁻
B) Ba²⁺ ve SO₄²⁻
C) Ag⁺ ve Cl⁻
D) Pb²⁺ ve I⁻
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, farklı iyon çiftlerini karıştırdığımızda bir çökelek (katı bir madde) oluşup oluşmadığını belirlememiz isteniyor. Çökelek oluşumu, iyonların bir araya gelerek suda çözünmeyen yeni bir bileşik oluşturması demektir. Bu durumu anlamak için "çözünürlük kuralları"nı kullanırız.
Bize verilen önemli çözünürlük kuralları şunlardır:
- Tüm sodyum tuzları çözünür.
- Tüm nitrat tuzları çözünür.
Şimdi her bir seçeneği bu kurallar ve genel kimya bilgimiz ışığında inceleyelim:
- A) $Na^+$ ve $CO_3^{2-}$
- Bu iki iyon bir araya geldiğinde sodyum karbonat ($Na_2CO_3$) bileşiğini oluşturur.
- Bize verilen kuralda açıkça belirtilmiştir: "Tüm sodyum tuzları çözünür."
- Dolayısıyla, sodyum karbonat suda çözünür ve bir çökelek oluşturmaz.
- B) $Ba^{2+}$ ve $SO_4^{2-}$
- Bu iki iyon birleştiğinde baryum sülfat ($BaSO_4$) bileşiğini oluşturur.
- Genel çözünürlük kurallarına göre, çoğu sülfat tuzu çözünürken, baryum sülfat ($BaSO_4$) çözünmez ve bir çökelek oluşturur.
- C) $Ag^+$ ve $Cl^-$
- Bu iki iyon birleştiğinde gümüş klorür ($AgCl$) bileşiğini oluşturur.
- Genel çözünürlük kurallarına göre, çoğu klorür tuzu çözünürken, gümüş klorür ($AgCl$) çözünmez ve beyaz bir çökelek oluşturur.
- D) $Pb^{2+}$ ve $I^-$
- Bu iki iyon birleştiğinde kurşun(II) iyodür ($PbI_2$) bileşiğini oluşturur.
- Genel çözünürlük kurallarına göre, çoğu iyodür tuzu çözünürken, kurşun(II) iyodür ($PbI_2$) çözünmez ve parlak sarı bir çökelek oluşturur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, sadece $Na^+$ ve $CO_3^{2-}$ iyonlarının birleşmesiyle oluşan bileşiğin (sodyum karbonat) çözünür olduğu ve dolayısıyla çökelek oluşturmadığı görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
